Sprzeciw od nakazu zapłaty — jak napisać?

Otrzymałeś nakaz zapłaty z sądu i masz 14 dni na reakcję — po tym terminie nakaz staje się prawomocny, a wierzyciel może skierować sprawę do komornika. Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości w 2024 roku sądy wydały ponad 3,2 mln nakazów zapłaty w postępowaniu upominawczym, a aż 68% z nich uprawomocniło się bez sprzeciwu dłużnika. Jeśli czytasz ten artykuł, prawdopodobnie masz jeszcze czas, żeby to zmienić.

W naszej praktyce widzimy setki przypadków, w których prawidłowo złożony sprzeciw od nakazu zapłaty zmienił sytuację dłużnika diametralnie — od umorzenia postępowania, przez oddalenie powództwa, po wynegocjowanie korzystnej ugody z bankiem. W tym artykule dajemy Ci kompletną instrukcję: gotowy wzór pisma, komentarz prawny do każdego elementu i listę najczęstszych błędów, które dyskwalifikują sprzeciw.

Czym jest nakaz zapłaty i dlaczego musisz reagować?

Nakaz zapłaty to orzeczenie sądu wydawane bez rozprawy, wyłącznie na podstawie dokumentów złożonych przez wierzyciela. Sąd nie bada sprawy dogłębnie — opiera się na twierdzeniach powoda i załączonych dowodach (umowa, wezwanie do zapłaty, wyciąg z ksiąg bankowych).

Istnieją dwa tryby wydawania nakazów zapłaty:

W praktyce ogromna większość nakazów zapłaty dotyczących konsumentów (pożyczki bankowe, chwilówki, karty kredytowe) jest wydawana w postępowaniu upominawczym — i to na tym trybie skupiamy się w dalszej części artykułu. Jeśli Twój nakaz został wydany w postępowaniu nakazowym, składasz zarzuty, ale mechanika jest bardzo podobna.

Termin 14 dni — jak go liczyć i co, gdy go przegapisz?

Termin na złożenie sprzeciwu wynosi 14 dni od dnia doręczenia nakazu zapłaty. Nie od dnia wydania nakazu, nie od dnia nadania przesyłki — od dnia, w którym odebrałeś pismo z sądu (lub w którym uznano je za doręczone).

Zasady liczenia terminu

Dzień doręczenia nie wlicza się do terminu. Jeśli odebrałeś nakaz 4 czerwca 2026 roku, pierwszy dzień terminu to 5 czerwca, a ostatni dzień na złożenie sprzeciwu to 18 czerwca 2026. Jeśli ostatni dzień terminu przypada na sobotę, niedzielę lub święto — termin upływa w następny dzień roboczy.

Sprzeciw możesz złożyć na dwa sposoby:

• Osobiście w biurze podawczym sądu — liczy się data złożenia (poproś o stempel na kopii).
• Pocztą — liczy się data nadania (stempel pocztowy), nie data dostarczenia do sądu. Wysyłaj listem poleconym.

Co jeśli termin już minął?

Jeśli nie odebrałeś przesyłki z sądu — sprawdź, czy doręczenie było prawidłowe. Od 2019 roku obowiązują przepisy o doręczeniach komorniczych (art. 139¹ KPC): jeśli pozwany nie odebrał pierwszego pisma w sprawie, sąd nie może uznać go za doręczone po podwójnym awizo. Powód musi zlecić doręczenie przez komornika.

Jeśli termin minął z przyczyn od Ciebie niezależnych (choroba, pobyt w szpitalu, błędny adres), możesz złożyć wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 168-172 KPC. Masz na to 7 dni od ustania przeszkody, dołączając sprzeciw do wniosku.

Co sprawdzić przed napisaniem sprzeciwu?

Zanim zaczniesz pisać, przeanalizuj dokładnie nakaz zapłaty i dołączone do niego dokumenty. Oto kluczowe elementy do weryfikacji:

1. Czy dług się nie przedawnił?

To najskuteczniejszy zarzut w sporach konsumenckich. Od 9 lipca 2018 roku sąd ma obowiązek badać przedawnienie z urzędu w sprawach przeciwko konsumentom (art. 117 § 2¹ KC). Mimo to wierzyciele nadal składają pozwy o przedawnione roszczenia, licząc na brak reakcji dłużnika.

Terminy przedawnienia dla najczęstszych typów długów:

2. Czy wierzyciel jest uprawniony?

Jeśli pozew złożył fundusz sekurytyzacyjny lub firma windykacyjna — sprawdź, czy posiada ważną umowę cesji wierzytelności. Cesja musi być udokumentowana kompletnym łańcuchem umów od pierwotnego wierzyciela. Brak któregokolwiek ogniwa oznacza, że powód nie wykazał swojej legitymacji czynnej.

3. Czy kwota jest prawidłowa?

Porównaj kwotę z pozwu z Twoimi dokumentami. Wierzyciele często doliczają zawyżone odsetki, kary umowne przekraczające limity ustawowe lub opłaty, które nie mają podstawy w umowie. Sprawdź, czy nie naliczono odsetek od odsetek (zakaz anatocyzmu — art. 482 KC).

4. Czy umowa nie zawiera klauzul abuzywnych?

W przypadku umów konsumenckich (pożyczki, kredyty) sprawdź, czy postanowienia dotyczące prowizji, ubezpieczeń i opłat dodatkowych nie stanowią klauzul niedozwolonych w rozumieniu art. 385¹ KC. Rejestr klauzul abuzywnych UOKiK zawiera tysiące wpisów — wiele z nich dotyczy właśnie firm pożyczkowych.

Wzór sprzeciwu od nakazu zapłaty — gotowy szablon

Poniżej przedstawiamy kompletny wzór sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. Dostosuj go do swojej sytuacji — w dalszej części artykułu omawiamy każdy element.

[Miejscowość, data]

Sąd Rejonowy w [nazwa miasta]
[Wydział Cywilny]
[adres sądu]

Sygn. akt: [numer sprawy z nakazu]

Powód: [imię i nazwisko / nazwa firmy wierzyciela]
Pozwany: [Twoje imię i nazwisko, adres, PESEL]

SPRZECIW OD NAKAZU ZAPŁATY
wydanego w postępowaniu upominawczym
w dniu [data nakazu]

Działając w imieniu własnym, wnoszę sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego
w dniu [data] przez Sąd Rejonowy w [miasto], sygn. akt [numer],
doręczonego mi w dniu [data doręczenia], i zaskarżam nakaz w całości.

Wnoszę o:
1. Uchylenie nakazu zapłaty w całości.
2. Oddalenie powództwa w całości.
3. Zasądzenie od powoda na moją rzecz kosztów postępowania.

UZASADNIENIE

[Zarzut 1 — np. przedawnienie roszczenia]
Podnoszę zarzut przedawnienia roszczenia. Umowa pożyczki nr [numer]
została zawarta w dniu [data]. Ostatnia rata była wymagalna w dniu [data].
Termin przedawnienia wynosi 3 lata (art. 118 KC). Pozew został złożony
w dniu [data], tj. po upływie terminu przedawnienia.

[Zarzut 2 — np. brak legitymacji czynnej powoda]
Kwestionuję legitymację czynną powoda. Z załączonych do pozwu dokumentów
nie wynika, aby [nazwa funduszu/firmy] skutecznie nabył wierzytelność
wobec mojej osoby. Powód nie przedstawił kompletnej umowy cesji.

[Zarzut 3 — np. klauzule abuzywne / zawyżona kwota]
Kwestionuję wysokość dochodzonego roszczenia. Naliczona prowizja
w kwocie [kwota] stanowi [procent] wartości pożyczki, co stanowi
rażące naruszenie interesów konsumenta (art. 385¹ § 1 KC).

Dowody:
1. Kopia umowy pożyczki nr [numer] z dnia [data].
2. Potwierdzenie wpłat / historia rachunku.
3. [Inne dokumenty potwierdzające zarzuty]

Podpis:
[Twój czytelny podpis]

Załączniki:
1. Odpis sprzeciwu dla strony przeciwnej.
2. [Wymienione dowody]

Komentarz prawny — omówienie każdego elementu wzoru

Sam wzór to dopiero połowa sukcesu. Kluczowe jest prawidłowe wypełnienie każdego elementu i dobór argumentów odpowiednich do Twojej sytuacji.

Oznaczenie sądu i sygnatura akt

Sprzeciw składasz do sądu, który wydał nakaz zapłaty — jego dane znajdziesz na pierwszej stronie nakazu. Sygnatura akt (np. I Nc 1234/26) jest Twoim identyfikatorem sprawy — podawaj ją na każdym piśmie.

Zakres zaskarżenia — w całości czy w części?

Możesz zaskarżyć nakaz w całości lub w części. Jeśli uznajesz część długu (np. kwotę główną), ale kwestionujesz odsetki lub koszty — zaskarż w części, precyzyjnie określając zakwestionowaną kwotę. W praktyce najczęściej rekomendujemy zaskarżenie w całości, bo nie zamyka to drogi do ugody.

Uzasadnienie — najważniejsza część sprzeciwu

To tutaj przedstawiasz argumenty, dlaczego nakaz powinien zostać uchylony. Nie wystarczy napisać „nie zgadzam się z nakazem" — musisz podać konkretne zarzuty. Najskuteczniejsze to:

• Przedawnienie — podaj daty: zawarcia umowy, wymagalności, złożenia pozwu.
• Brak legitymacji czynnej — gdy fundusz nie udowodnił nabycia długu.
• Klauzule abuzywne — zawyżone prowizje, ukryte opłaty w umowach pożyczkowych.
• Spełnienie świadczenia — gdy zapłaciłeś, a wierzyciel nadal dochodzi roszczenia.
• Błędna kwota — zawyżone odsetki, anatocyzm, brak podstawy naliczenia kosztów.

Dowody i załączniki

Do sprzeciwu dołącz kopie dokumentów potwierdzających Twoje zarzuty: umowę, potwierdzenia wpłat, korespondencję z wierzycielem. Pamiętaj o odpisie sprzeciwu dla strony przeciwnej — brak odpisu może skutkować wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych.

Instrukcja krok po kroku — złożenie sprzeciwu

Krok 1: Odbierz nakaz i zanotuj datę doręczenia

To Twój „dzień zero". Od następnego dnia kalendarzowego zaczyna biec 14-dniowy termin. Zapisz datę odbioru — będziesz jej potrzebować. Jeśli nakaz dostarczył listonosz, data odbioru jest na potwierdzeniu odbioru (zwrotce).

Krok 2: Przeczytaj nakaz i załączone dokumenty

Nakaz zawiera: kwotę, za którą masz zapłacić, dane wierzyciela, sygnaturę akt i pouczenie o terminie na sprzeciw. Do nakazu powinien być dołączony odpis pozwu z załącznikami — przeanalizuj je pod kątem zarzutów opisanych wyżej.

Krok 3: Zidentyfikuj zarzuty

Na podstawie analizy dokumentów wybierz zarzuty, które mają zastosowanie w Twojej sprawie. Nie musisz podnosić wszystkich — lepiej 2-3 mocne zarzuty niż 10 słabych. Jeśli nie jesteś pewien, skonsultuj się z prawnikiem lub zespołem ekspertów.

Krok 4: Napisz sprzeciw

Wykorzystaj wzór z tego artykułu. Pisz rzeczowo, unikaj emocji i gróźb. Sąd ocenia argumenty prawne, nie Twoje odczucia. Każdy zarzut powinien być poparty konkretnym przepisem i/lub dowodem.

Krok 5: Podpisz i przygotuj odpis

Sprzeciw musi być podpisany własnoręcznie. Przygotuj dwa egzemplarze — jeden dla sądu, drugi dla strony przeciwnej (powoda). Jeśli dołączasz załączniki, skopiuj je również w dwóch egzemplarzach.

Krok 6: Złóż sprzeciw w sądzie lub wyślij pocztą

Bezpieczniejsza opcja to złożenie osobiste w biurze podawczym sądu — dostajesz stempel z datą na swojej kopii. Jeśli wysyłasz pocztą — koniecznie listem poleconym i zachowaj potwierdzenie nadania.

Krok 7: Przygotuj się na rozprawę

Po skutecznym wniesieniu sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc, a sąd wyznacza rozprawę. To Twoja szansa na przedstawienie argumentów „na żywo". Przynieś oryginały dokumentów, które załączyłeś do sprzeciwu.

Najczęstsze błędy, które dyskwalifikują sprzeciw

W naszej praktyce widzimy powtarzające się błędy, które powodują odrzucenie sprzeciwu z przyczyn formalnych — zanim sąd w ogóle oceni Twoje argumenty merytoryczne.

Błąd 1: Przekroczenie terminu 14 dni

Sprzeciw złożony choćby jeden dzień po terminie zostanie odrzucony. Nie ma tu żadnej elastyczności — chyba że złożysz wniosek o przywrócenie terminu i udowodnisz, że opóźnienie nastąpiło bez Twojej winy.

Błąd 2: Brak podpisu

Niepodpisany sprzeciw to brak formalny. Sąd wezwie Cię do uzupełnienia w terminie 7 dni, ale po co ryzykować? Podpisz pismo przed złożeniem.

Błąd 3: Brak odpisu dla strony przeciwnej

Sprzeciw składasz w dwóch egzemplarzach — jeden dla sądu, drugi dla powoda. Brak odpisu to kolejny brak formalny skutkujący wezwaniem do uzupełnienia.

Błąd 4: Ogólnikowe uzasadnienie

„Nie zgadzam się z nakazem" czy „kwota jest zawyżona" bez podania konkretnych argumentów i dowodów to za mało. Sąd potrzebuje podstawy prawnej i faktów, nie deklaracji niezadowolenia.

Błąd 5: Złożenie sprzeciwu do niewłaściwego sądu

Sprzeciw składasz do sądu, który wydał nakaz. Zdarza się, że dłużnicy wysyłają pismo do sądu właściwego dla swojego miejsca zamieszkania — jeśli nakaz wydał inny sąd, sprzeciw nie trafi do właściwych akt.

Co się dzieje po złożeniu sprzeciwu?

Skuteczne wniesienie sprzeciwu uruchamia określoną procedurę sądową. Oto co Cię czeka:

Nakaz traci moc — w postępowaniu upominawczym skutecznie wniesiony sprzeciw powoduje, że nakaz zapłaty traci moc w całości lub w zaskarżonej części (art. 505 § 2 KPC). To oznacza, że wierzyciel nie może na jego podstawie wszcząć egzekucji.

Sąd wyznacza rozprawę — sprawa przechodzi do trybu zwykłego. Otrzymasz wezwanie na rozprawę z co najmniej 2-tygodniowym wyprzedzeniem. Na rozprawie obie strony przedstawiają swoje stanowiska i dowody.

Możliwość ugody — na każdym etapie postępowania sądowego możesz zawrzeć ugodę z wierzycielem. Sąd zazwyczaj proponuje mediację. W naszym doświadczeniu to często najkorzystniejsze rozwiązanie — banki wolą ugodę niż wieloletni proces z niepewnym wynikiem.

Jeśli sąd oddali powództwo — wierzyciel nie uzyska tytułu wykonawczego. Jeśli sąd uwzględni powództwo — otrzymasz wyrok, od którego możesz złożyć apelację w terminie 14 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem.

Sprzeciw a inne pisma z sądu — jak nie pomylić procedur?

Dłużnicy często mylą różne pisma sądowe i środki zaskarżenia. Kluczowe rozróżnienia:

Jeśli otrzymałeś pierwsze pismo z sądu i nie jesteś pewien, jaki to dokument — przeczytaj pouczenie na ostatniej stronie. Sąd ma obowiązek poinformować Cię o przysługujących środkach zaskarżenia i terminach. Bardziej szczegółowe omówienie różnych pism sądowych znajdziesz w naszym kompletnym przewodniku po pismach z sądu.

Przypadki z praktyki — kiedy sprzeciw zmienia wszystko

Przypadek 1: Przedawniona chwilówka za 5 800 zł

Pan Tomasz (imię zmienione) otrzymał nakaz zapłaty na kwotę 14 200 zł — z czego 5 800 zł stanowiło kapitał pożyczki z 2019 roku, a reszta to odsetki i koszty naliczone przez fundusz, który wykupił dług. W sprzeciwie podnieśliśmy zarzut przedawnienia (3 lata od wymagalności) oraz brak udokumentowanej cesji. Sąd oddalił powództwo w całości.

Przypadek 2: Zawyżona prowizja w umowie pożyczkowej

Pani Anna (imię zmienione) pożyczyła 10 000 zł, ale umowa zawierała prowizję w wysokości 8 500 zł — naliczoną z góry i wliczoną w kwotę do spłaty. W sprzeciwie powołaliśmy się na art. 385¹ KC (klauzule abuzywne) oraz przekroczenie maksymalnych kosztów pozaodsetkowych z ustawy o kredycie konsumenckim. Sąd zasądził jedynie kwotę kapitału pomniejszoną o dokonane wpłaty.

Przypadek 3: Sprzeciw jako wstęp do ugody

Pan Krzysztof (imię zmienione) miał wypowiedziany kredyt hipoteczny — bank dochodził 287 000 zł. Po złożeniu sprzeciwu i wskazaniu nieprawidłowości w wyliczeniu odsetek, bank zaproponował ugodę: rozłożenie należności na raty z umorzeniem 34% odsetek. Sprzeciw nie musi kończyć się wyrokiem — często otwiera drzwi do negocjacji.

Sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego przez e-sąd

Elektroniczne Postępowanie Upominawcze (EPU), prowadzone przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód, to specyficzny tryb generujący ponad milion nakazów zapłaty rocznie. Jeśli Twój nakaz pochodzi z e-sądu, sprzeciw składasz inaczej:

• Forma: Możesz złożyć sprzeciw elektronicznie (przez portal e-sad.gov.pl) lub tradycyjnie (papierowo).
• Uzasadnienie: W EPU wystarczy wskazać, że wnosisz sprzeciw — nie musisz podawać szczegółowego uzasadnienia na tym etapie.
• Skutek: Nakaz traci moc, a sprawa jest przekazywana do sądu właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania. Dopiero tam toczy się postępowanie „od nowa".

To ważne uproszczenie — w EPU sam fakt wniesienia sprzeciwu wystarczy, żeby nakaz stracił moc. Merytoryczną obronę przedstawiasz dopiero przed sądem właściwym.

Ile kosztuje złożenie sprzeciwu?

Sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym jest wolny od opłat. Nie płacisz nic za samo jego wniesienie. To jedna z nielicznych sytuacji procesowych, w których dłużnik nie ponosi kosztów sądowych na starcie.

Koszty mogą pojawić się później — jeśli przegrasz sprawę po rozprawie, sąd może zasądzić od Ciebie koszty procesu (wynagrodzenie pełnomocnika powoda, opłata od pozwu). Ale to ryzyko trzeba zestawić z alternatywą: brak sprzeciwu = pewna egzekucja komornicza z jej kosztami (około 10-15% wyegzekwowanej kwoty plus koszty zajęcia wynagrodzenia lub konta).

Kiedy warto rozważyć ugodę zamiast procesu?

Sprzeciw od nakazu zapłaty to nie deklaracja wojny — to otwarcie drzwi do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W wielu sytuacjach najlepszym rezultatem jest ugoda zawarta już po złożeniu sprzeciwu.

Ugoda ma sens, gdy:

• Uznajesz część długu, ale kwestionujesz koszty dodatkowe.
• Zależy Ci na szybkim zamknięciu sprawy bez wielomiesięcznego procesu.
• Chcesz rozłożyć spłatę na raty dostosowane do Twoich możliwości.
• Wierzyciel jest skłonny umorzyć część odsetek lub kosztów (co jest częste po złożeniu sprzeciwu).

W naszym doświadczeniu samo złożenie sprzeciwu zmienia dynamikę negocjacji. Wierzyciel widzi, że dłużnik nie jest bierny — i często proponuje warunki, których nie oferował przed procesem. Jeśli interesuje Cię porównanie różnych ścieżek oddłużania, przeczytaj nasz artykuł o konsolidacji vs ugodzie.

Najczęściej zadawane pytania o sprzeciw od nakazu zapłaty

Czy muszę mieć prawnika, żeby złożyć sprzeciw?

Nie — sprzeciw możesz złożyć samodzielnie. Kodeks postępowania cywilnego nie wymaga zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed sądem rejonowym. Jednak w sprawach o wyższych kwotach lub skomplikowanym stanie faktycznym pomoc prawnika znacząco zwiększa szanse na korzystny wynik.

Czy sprzeciw od nakazu zapłaty jest bezpłatny?

Tak — sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym nie podlega opłacie sądowej. To odróżnia go od zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, gdzie opłata wynosi 3/4 opłaty stosunkowej od pozwu.

Co się stanie, jeśli nie złożę sprzeciwu w terminie?

Nakaz zapłaty uprawomocni się po upływie 14 dni. Wierzyciel uzyska klauzulę wykonalności i będzie mógł skierować sprawę do komornika. Zajęcie konta bankowego może nastąpić w ciągu kilku dni od wszczęcia egzekucji.

Czy mogę złożyć sprzeciw mailem lub faksem?

Nie — sprzeciw musi mieć formę pisemną z własnoręcznym podpisem. Wyjątek stanowi Elektroniczne Postępowanie Upominawcze (e-sąd), gdzie sprzeciw można złożyć elektronicznie przez portal e-sad.gov.pl. W tradycyjnym postępowaniu jedyne dopuszczalne formy to złożenie osobiste w biurze podawczym lub wysłanie listem poleconym.

Czy złożenie sprzeciwu wstrzymuje egzekucję komorniczą?

Jeśli sprzeciw zostanie złożony w terminie, nakaz traci moc — nie ma więc podstawy do wszczęcia egzekucji. Jeśli jednak nakaz już się uprawomocnił (bo termin minął), sam sprzeciw nie wstrzyma egzekucji. W takiej sytuacji konieczny jest wniosek o przywrócenie terminu lub powództwo przeciwegzekucyjne (art. 840 KPC).

Ile razy mogę złożyć sprzeciw od tego samego nakazu?

Sprzeciw składa się jednokrotnie. Nie można go „powtórzyć" ani „poprawić" po złożeniu. Dlatego tak ważne jest, żeby za pierwszym razem zawrzeć wszystkie zarzuty i dowody. Jeśli sprzeciw zostanie odrzucony z powodu braków formalnych, sąd wezwie Cię do ich uzupełnienia w terminie 7 dni.

Czy mogę zaskarżyć nakaz zapłaty tylko w części?

Tak — możesz zaskarżyć nakaz w części, np. uznając kwotę główną, ale kwestionując odsetki lub koszty. W takiej sytuacji nakaz uprawomocnia się co do niezaskarżonej części. Musisz precyzyjnie określić, w jakim zakresie zaskarżasz nakaz (np. „zaskarżam nakaz w części dotyczącej kwoty 4 500 zł tytułem prowizji").

Co jeśli nakaz zapłaty dotarł pod stary adres?

Jeśli nie odebrałeś nakazu, bo zmienił się Twój adres zamieszkania, nakaz nie został prawidłowo doręczony. Od 2019 roku obowiązuje procedura doręczenia przez komornika (art. 139¹ KPC) — jeśli powód jej nie dopełnił, termin na sprzeciw nie zaczął biec. Skontaktuj się z sądem, aby wyjaśnić sytuację doręczenia.

Czy po złożeniu sprzeciwu mogę jeszcze zawrzeć ugodę?

Tak — i w praktyce to jeden z najczęstszych scenariuszy. Złożenie sprzeciwu nie wyklucza ugody. Wręcz przeciwnie: po wniesieniu sprzeciwu wierzyciel często jest bardziej skłonny do negocjacji, widząc aktywną obronę dłużnika. Ugodę można zawrzeć na każdym etapie postępowania — przed rozprawą, w jej trakcie, a nawet po ogłoszeniu wyroku (przed jego uprawomocnieniem).

Gdzie znaleźć numer sygnatury akt sprawy?

Sygnatura akt jest podana na pierwszej stronie nakazu zapłaty, zwykle w prawym górnym rogu (np. „Sygn. akt I Nc 1234/26"). Podawaj ją na każdym piśmie kierowanym do sądu w tej sprawie — bez niej pismo może trafić do niewłaściwych akt lub zostać zwrócone.