Wzór propozycji ugodowej do wierzyciela

W 2025 roku banki zaakceptowały ponad 68% propozycji ugodowych złożonych przez dłużników — pod warunkiem, że pismo było profesjonalnie przygotowane i zawierało konkretne argumenty finansowe. Źle sformułowana propozycja to stracona szansa, bo bank rzadko daje drugą. Przygotowaliśmy dla Ciebie kompletny wzór z komentarzem prawnym do każdego elementu.

Czym jest propozycja ugodowa i dlaczego bank ją rozpatrzy

Propozycja ugodowa to formalne pismo, w którym dłużnik zwraca się do wierzyciela (najczęściej banku) z konkretną ofertą polubownego zakończenia sporu. Podstawą prawną jest art. 917 Kodeksu cywilnego, który definiuje ugodę jako umowę, w której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa.

Dlaczego bank w ogóle rozważa ugodę? Z prostej kalkulacji ekonomicznej. Proces sądowy, a następnie egzekucja komornicza, generują koszty — i nie gwarantują pełnego odzyskania należności. Według danych KNF z 2025 roku średnia skuteczność egzekucji komorniczej w sprawach bankowych wynosiła zaledwie 23%. Dla banku ugoda za 40-60% wartości długu bywa bardziej opłacalna niż wieloletnia egzekucja.

Kluczowe jest jednak to, że bank nie przyjmie każdej propozycji. Pismo musi być profesjonalne, zawierać konkretne dane i realistyczną ofertę. Właśnie dlatego przygotowaliśmy wzór z dokładnym komentarzem do każdego elementu.

Kiedy złożyć propozycję ugodową — optymalny moment

Timing ma ogromne znaczenie. Nie każdy moment jest równie dobry do składania propozycji. Na podstawie naszego doświadczenia wyróżniamy cztery okna czasowe — od najlepszego do najgorszego.

Przed wypowiedzeniem umowy kredytowej

To najlepszy moment. Bank widzi, że dłużnik jest proaktywny i szuka rozwiązania zanim sytuacja się pogorszy. Na tym etapie negocjacje dotyczą zwykle obniżenia rat, wakacji kredytowych lub restrukturyzacji — rzadziej umorzenia części kapitału.

Po wypowiedzeniu, przed pozwem

Bardzo dobry moment. Bank poniósł już koszty obsługi windykacyjnej, ale jeszcze nie wydał pieniędzy na wpis sądowy i komornika. Propozycja ugodowa na tym etapie ma najwyższy wskaźnik akceptacji — według naszych analiz około 70-75% propozycji kończy się porozumieniem.

Po uzyskaniu nakazu zapłaty przez bank

Nadal możliwe, ale pozycja negocjacyjna dłużnika jest słabsza. Bank ma już tytuł egzekucyjny i może uruchomić komornika. Mimo to ugoda nadal bywa dla banku korzystniejsza niż długotrwała egzekucja komornicza, która generuje dodatkowe koszty.

W trakcie egzekucji komorniczej

Najtrudniejszy moment, ale nie niemożliwy. Jeśli komornik nie jest w stanie skutecznie wyegzekwować całości (np. dłużnik zarabia minimalne wynagrodzenie), bank może być skłonny do ustępstw. Kluczowy argument: koszty egzekucji rosną, a wpływy są minimalne.

Gotowy wzór propozycji ugodowej do banku

Poniżej przedstawiamy kompletny wzór pisma. Po wzorze znajdziesz szczegółowy komentarz do każdego elementu — co zmienić, jak uzasadnić i dlaczego dany fragment jest ważny.

Komentarz prawny do wzoru — element po elemencie

Sam wzór to dopiero połowa sukcesu. Kluczowe jest zrozumienie, DLACZEGO każdy element jest ważny i jak go dopasować do Twojej sytuacji.

Nagłówek i dane identyfikacyjne

Bank obsługuje tysiące spraw jednocześnie. Numer umowy i PESEL pozwalają na szybką identyfikację Twojej sprawy. Bez tych danych pismo może trafić do niewłaściwego działu lub zostać odłożone. Zawsze podawaj aktualne dane kontaktowe — bank może chcieć szybko odpowiedzieć telefonicznie.

Adresat — właściwy departament

Nie wysyłaj pisma „do banku" ogólnie. Skieruj je do Departamentu Restrukturyzacji (jeśli umowa jest jeszcze aktywna) lub Departamentu Windykacji (jeśli już wypowiedziana). Nazwę znajdziesz na stronie banku lub w ostatniej korespondencji. Jeśli dług został sprzedany do funduszu sekurytyzacyjnego, adresatem jest nowy wierzyciel, nie bank.

Opis sytuacji finansowej — najważniejsza część

To fragment, który decyduje o powodzeniu. Bank musi zobaczyć konkretne liczby — dochody, wydatki, nadwyżkę. Nie pisz „jestem w trudnej sytuacji". Pokaż tabelę z kwotami. Im bardziej szczegółowo, tym lepiej — bank analizuje Twoje dane tak samo jak analizował wniosek kredytowy.

Kluczowa jest wiarygodność. Jeśli zarabiasz 5000 zł netto i deklarujesz wydatki 4800 zł, ale proponujesz jednorazową spłatę 30 000 zł — bank zada pytanie, skąd te pieniądze. Bądź gotowy wyjaśnić (pożyczka od rodziny, sprzedaż samochodu, oszczędności).

Propozycja — realistyczna kwota

Tu popełniana jest najczęstsza pomyłka. Propozycja 10% zadłużenia przy pełnej zdolności do spłaty zostanie odrzucona natychmiast. Z naszego doświadczenia, realistyczne widełki to:

Zasada jest prosta: im mniejsza szansa banku na wyegzekwowanie pełnej kwoty, tym niższy procent zaakceptuje w ugodzie. Dlatego tak ważne jest uczciwe przedstawienie sytuacji finansowej.

Uzasadnienie — argument egzekucyjny

To element, który wielu dłużników pomija, a który jest kluczowy. Bank musi zrozumieć, że ugoda jest dla niego LEPSZA niż egzekucja. Powołaj się na konkretne okoliczności:

• Kwota wolna od zajęcia komorniczego (w 2026 roku to 100% minimalnego wynagrodzenia dla umowy o pracę)
• Brak nieruchomości i wartościowego majątku
• Inne zobowiązania i koszty utrzymania rodziny
• Wiek i stan zdrowia (jeśli mają wpływ na zdolność zarobkową)
• Możliwość złożenia wniosku o upadłość konsumencką, w której bank może odzyskać jeszcze mniej

Załączniki — dowody wiarygodności

Pismo bez załączników to deklaracja bez pokrycia. Dołącz minimum: zaświadczenie o dochodach (lub PIT za ostatni rok), wykaz zobowiązań (z raportu BIK), a jeśli masz problemy zdrowotne — dokumentację medyczną. Bank traktuje pismo z załącznikami o rząd wielkości poważniej.

Trzy błędy, które dyskwalifikują propozycję

Na podstawie naszej wieloletniej praktyki identyfikujemy trzy najczęstsze powody odrzucenia propozycji ugodowych.

Błąd 1: Brak konkretów

„Proszę o ugodę, bo jestem w trudnej sytuacji" — to nie jest propozycja. Bank potrzebuje liczb: ile możesz zapłacić, w jakim terminie, na jakich warunkach. Bez tego pismo trafia do kosza.

Błąd 2: Nierealistyczna oferta

Propozycja 5% przy dochodach 6000 zł netto wywoła u analityka bankowego uśmiech politowania, nie chęć negocjacji. Lepiej zaproponować realną kwotę i zostawić margines negocjacyjny (zaproponuj 35%, wiedząc że bank zaproponuje 55%, i dogadacie się na 45%).

Błąd 3: Wysłanie pisma do złego adresata

Jeśli dług został sprzedany (cesja wierzytelności), bank nie jest już stroną. Sprawdź w ostatniej korespondencji, kto jest aktualnym wierzycielem. Podobnie — jeśli sprawę prowadzi firma windykacyjna na zlecenie banku, pismo i tak kieruj do banku jako wierzyciela, a nie do firmy windykacyjnej.

Wariant A czy Wariant B — który wybrać?

We wzorze zamieściliśmy dwa warianty propozycji. Wybór zależy od Twojej sytuacji.

Z naszego doświadczenia, jeśli istnieje JAKAKOLWIEK możliwość zebrania kwoty jednorazowej — warto z niej skorzystać. Bank preferuje szybkie zamknięcie sprawy i jest gotowy do większych ustępstw.

Co po wysłaniu propozycji — procedura krok po kroku

Złożenie pisma to początek procesu, nie koniec. Oto czego się spodziewać.

Krok 1: Potwierdzenie doręczenia (dzień 1-3)

Wyślij pismo listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Zachowaj dowód nadania. Możesz równolegle wysłać skan na adres e-mail departamentu — przyspieszy to rejestrację sprawy.

Krok 2: Rejestracja i analiza (1-4 tygodnie)

Bank rejestruje pismo i przekazuje je analitykowi. Na tym etapie mogą zadzwonić z pytaniami uzupełniającymi. Odbieraj telefony — brak kontaktu z Twojej strony bank może zinterpretować jako brak zainteresowania ugodą.

Krok 3: Kontroferta lub akceptacja (2-6 tygodni)

Trzy możliwe scenariusze:

• Akceptacja — bank przesyła projekt ugody do podpisu. Przeczytaj każdy punkt przed podpisaniem.
• Kontroferta — bank proponuje inne warunki (wyższą kwotę, krótszy termin). To normalna część negocjacji, nie odrzucenie.
• Odrzucenie — rzadkie przy dobrze przygotowanej propozycji. Możesz poprosić o uzasadnienie i złożyć zmienioną propozycję za 3-6 miesięcy.

Krok 4: Podpisanie ugody

Ugoda musi mieć formę pisemną. Przed podpisaniem sprawdź: czy zawiera klauzulę o wyczerpaniu wzajemnych roszczeń, czy określa termin usunięcia wpisu z baz dłużników (BIK, BIG, KRD), czy nie zawiera ukrytych kosztów. W razie wątpliwości skonsultuj treść z prawnikiem.

Krok 5: Realizacja i potwierdzenie

Po spłacie zażądaj pisemnego potwierdzenia wykonania ugody i zamknięcia sprawy. Zachowaj ten dokument bezterminowo — może być potrzebny przy usuwaniu wpisów z rejestrów dłużników.

Na co uważać w treści ugody — pułapki prawne

Nie każda ugoda jest korzystna. Na naszych klientów czekało kilka pułapek, o których warto wiedzieć.

Brak klauzuli o wyczerpaniu roszczeń

Jeśli ugoda nie zawiera sformułowania, że „strony nie mają wobec siebie żadnych dalszych roszczeń wynikających z umowy nr…", bank teoretycznie może po spłacie ugodowej kwoty dochodzić różnicy. Zawsze żądaj takiej klauzuli.

Kary umowne za opóźnienie

Niektóre ugody zawierają klauzulę: „w przypadku opóźnienia w spłacie którejkolwiek raty, cała ugoda traci moc, a dług wraca do pierwotnej wysokości". To legalne, ale bardzo ryzykowne. Negocjuj bufor — np. 7 dni tolerancji na opóźnienie.

Podatek dochodowy od umorzonego długu

To pułapka, o której mało kto wie. Umorzona część zadłużenia stanowi przychód podatkowy w rozumieniu ustawy o PIT. Jeśli bank umorzy Ci 50 000 zł, musisz wykazać ten przychód w zeznaniu rocznym i zapłacić od niego podatek (12% lub 32% w zależności od progu). Bank wystawi PIT-11. Warto uwzględnić ten koszt w kalkulacji.

Czy warto korzystać z pomocy profesjonalisty?

Samodzielne złożenie propozycji ugodowej jest jak najbardziej możliwe — dlatego udostępniamy ten wzór. Jednak w pewnych sytuacjach profesjonalne wsparcie znacząco zwiększa szanse na sukces.

Kiedy warto rozważyć pomoc eksperta:

• Dług przekracza 100 000 zł — stawka jest wysoka, a negocjacje złożone
• Masz wielu wierzycieli — koordynacja kilku ugód jednocześnie wymaga doświadczenia
• Bank odrzucił Twoją pierwszą propozycję
• Dług został sprzedany do funduszu sekurytyzacyjnego — negocjacje z funduszami rządzą się innymi regułami
• Rozważasz alternatywnie konsolidację długów lub upadłość konsumencką

Doświadczony negocjator zna wewnętrzne procedury banków, wie jaki procent jest realny do uzyskania i potrafi przygotować argumentację, która trafia do bankowego analityka. Różnica między samodzielną ugodą na 55% a negocjowaną profesjonalnie na 35% przy długu 200 000 zł to oszczędność 40 000 zł.

Najczęściej zadawane pytania

Czy bank musi odpowiedzieć na moją propozycję ugodową?

Nie ma prawnego obowiązku odpowiedzi. Jednak banki nadzorowane przez KNF stosują wewnętrzne procedury obsługi reklamacji i wniosków klientów, co w praktyce oznacza odpowiedź w ciągu 30 dni. Jeśli bank nie odpowiada, wyślij ponaglenie po 4-6 tygodniach z powołaniem się na datę pierwszego pisma.

Ile czasu bank rozpatruje propozycję ugodową?

Standardowo od 2 do 6 tygodni. Czas zależy od banku, wysokości zadłużenia i etapu sprawy. Największe banki (PKO BP, mBank, Santander) mają wyspecjalizowane działy i odpowiadają szybciej. Mniejsze instytucje lub fundusze sekurytyzacyjne mogą potrzebować więcej czasu.

Czy mogę złożyć propozycję ugodową, jeśli toczy się egzekucja komornicza?

Tak. Egzekucja nie zamyka drogi do ugody. Co więcej, jeśli ugoda zostanie zawarta, wierzyciel składa wniosek o umorzenie egzekucji, a komornik zwalnia zajęte rachunki i wynagrodzenie. Warto w piśmie wspomnieć o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym (sygnatura sprawy) — to argument za ugodą, bo pokazuje, że egzekucja nie przynosi oczekiwanych rezultatów.

Czy propozycja ugodowa przerywa bieg przedawnienia?

Tak — złożenie propozycji ugodowej może zostać potraktowane jako uznanie roszczenia, co przerywa bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 KC. To ważne: jeśli dług jest bliski przedawnienia, składanie propozycji ugodowej „restartuje zegar". Przed złożeniem pisma sprawdź terminy przedawnienia dla Twojego typu zobowiązania.

Jaka jest minimalna kwota, którą bank zaakceptuje w ugodzie?

Nie ma sztywnego minimum — wszystko zależy od sytuacji. W praktyce banki rzadko akceptują mniej niż 15-20% salda zadłużenia, chyba że alternatywą jest upadłość konsumencka dłużnika (wtedy bank może odzyskać jeszcze mniej). Przy jednorazowej spłacie 30-50% salda szanse na akceptację są najwyższe.

Czy mogę negocjować warunki kontroferty banku?

Oczywiście. Kontroferta to zaproszenie do negocjacji, nie ultimatum. Bank zaproponował 70%? Odpowiedz, że Twoje maksimum to 50%, i uzasadnij dlaczego. Większość ugód zamyka się po 2-3 rundach negocjacji. Zachowaj spokój i trzymaj się faktów finansowych.

Czy muszę informować komornika o propozycji ugodowej?

Nie musisz. Propozycja kierowana jest do wierzyciela, nie do komornika. Dopiero po zawarciu ugody wierzyciel (lub Ty, z kopią ugody) informuje komornika o umorzeniu postępowania. Do tego czasu egzekucja formalnie trwa.

Co jeśli mam długi w kilku bankach jednocześnie?

Składaj osobne propozycje do każdego wierzyciela. Kluczowe: bądź konsekwentny w deklarowanej sytuacji finansowej — jeśli jednemu bankowi napiszesz, że nadwyżka to 500 zł, a drugiemu 800 zł, może to podważyć Twoją wiarygodność. Przy wielu wierzycielach rozważ pomoc profesjonalnej firmy oddłużeniowej, która skoordynuje proces.

Czy ugoda z bankiem jest lepsza niż upadłość konsumencka?

To zależy od skali zadłużenia i sytuacji. Ugoda jest szybsza (tygodnie vs miesiące/lata), nie wymaga udziału sądu i pozwala zachować majątek. Upadłość konsumencka może umorzyć nawet 100% długów, ale wiąże się z utratą majątku i wieloletnim planem spłaty. Przy jednym wierzycielu i długu do 200-300 tys. zł ugoda jest zwykle lepszym rozwiązaniem. Porównanie obu ścieżek opisujemy w artykule o samodzielnym oddłużaniu.