Przedawnienie Długu — Kiedy Dług Się Przedawnia? Tabela Terminów 2026

Przedawnienie długu to jeden z najczęściej wyszukiwanych tematów przez osoby zadłużone — i jednocześnie jeden z najbardziej mylnie rozumianych. Czy dług bankowy przedawnia się po 3 czy 6 latach? Czy wystarczy czekać, aż problem sam zniknie? W tym artykule znajdziesz kompletną tabelę terminów przedawnienia na 2026 rok, dowiesz się kiedy dług faktycznie się przedawnia i jakie pułapki mogą ten termin zresetować.

Czym jest przedawnienie długu? Podstawy prawne

Przedawnienie długu oznacza, że po upływie określonego czasu wierzyciel traci prawo do przymusowego dochodzenia zapłaty. Dług formalnie nadal istnieje — ale dłużnik może skutecznie odmówić jego spłaty, powołując się na zarzut przedawnienia (art. 117 § 2 Kodeksu cywilnego).

Podstawę prawną stanowią art. 117–125 Kodeksu cywilnego. Od 9 lipca 2018 roku obowiązuje kluczowa zmiana — sąd z urzędu bada przedawnienie roszczeń wobec konsumentów. Wcześniej dłużnik musiał sam podnieść ten zarzut w sądzie, co często prowadziło do przeoczenia i niesprawiedliwych wyroków na niekorzyść osób nieznających prawa.

W praktyce przedawnienie działa jak tarcza ochronna. Nie kasuje długu, ale uniemożliwia wierzycielowi użycie przymusu państwowego (sądu, komornika) do jego ściągnięcia. Wierzyciel może nadal prosić o dobrowolną spłatę — ale nie może Cię do niej zmusić. To fundamentalna różnica, która daje dłużnikom realne narzędzie obrony.

Tabela terminów przedawnienia — kompletne zestawienie 2026

Terminy przedawnienia zależą od rodzaju zobowiązania i mogą wynosić od 1 roku do 6 lat. Poniższe zestawienie obejmuje najczęstsze typy długów w Polsce z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego.

Kredyty i pożyczki:

• Kredyt bankowy (hipoteczny, gotówkowy, konsolidacyjny) — 3 lata od daty wymagalności każdej raty. Uwaga: każda rata przedawnia się osobno, więc ostatnia rata przedawni się najpóźniej.
• Pożyczka z parabanku (chwólówka, pożyczka online) — 3 lata od terminu spłaty wskazanego w umowie.
• Karta kredytowa — 3 lata od daty wymagalności zadłużenia (data wskazana w wyciągu lub po wypowiedzeniu umowy).
• Debet na koncie bankowym — 3 lata od powstania wymagalnego salda ujemnego.
• Leasing — 3 lata od wymagalności każdej raty leasingowej.

Rachunki i usługi:

• Telefon, internet, telewizja — 2 lata od daty płatności faktury (art. 751 KC, roszczenie z tytułu świadczenia usług).
• Prąd, gaz, woda, ogrzewanie — 2 lata od terminu płatności wskazanego na fakturze.
• Czynsz za mieszkanie — 3 lata jako roszczenie okresowe (dotyczy zarówno najmu prywatnego, jak i spółdzielczego).
• Ubezpieczenie OC/AC — 3 lata od daty wymagalności składki ubezpieczeniowej.
• Mandat za jazdę bez biletu — 1 rok od dnia zdarzenia (art. 77 ust. 1 Prawa przewozowego).

Zobowiązania publicznoprawne:

• Podatek dochodowy (PIT/CIT) — 5 lat od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
• Składki ZUS — 5 lat od dnia wymagalności składki (termin skrócony z 10 lat w 2012 roku).
• Mandaty drogowe — 3 lata od uprawomocnienia wyroku lub mandatu karnego.
• Opłaty administracyjne — 5 lat od dnia, w którym decyzja administracyjna stała się ostateczna.

Roszczenia stwierdzone wyrokiem sądu:

• Roszczenie z prawomocnego wyroku lub ugody sądowej — 6 lat od daty uprawomocnienia (art. 125 KC). Każdy wniosek egzekucyjny przerywa ten bieg.
• Odsetki zasądzone wyrokiem — 3 lata, ponieważ są roszczeniem okresowym, nawet jeśli zostały stwierdzone wyrokiem.

Kiedy bieg przedawnienia zostaje przerwany? 4 pułapki

Sam upływ czasu nie gwarantuje przedawnienia. Bieg może zostać przerwany — a wtedy cały termin liczy się od nowa. To najczęstsza przyczyna rozczarowań osób, które liczyły na przedawnienie swoich zobowiązań.

Pułapka 1: Uznanie długu

Wystarczy pisemna prośba o rozłożenie na raty, podpisanie ugody, wpłata nawet symbolicznej złotówki, albo powiedzenie windykatorowi przez telefon „będę spłacać po 200 zł”. Każde z tych działań jest traktowane jako uznanie długu i przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2 KC). To najczęstsza pułapka — windykatorzy celowo wywołują rozmowy o spłacie, aby uzyskać choćby słowne uznanie długu.

Pułapka 2: Pozew wierzyciela

Złożenie powództwa do sądu przerywa bieg przedawnienia. Nowy termin zaczyna biec dopiero po zakończeniu postępowania sądowego. Wierzyciel może złożyć pozew tuż przed upływem terminu przedawnienia, skutecznie resetując zegar. Dotyczy to również pozwów składanych elektronicznie w EPU (e-sąd).

Pułapka 3: Wniosek o egzekucję

Każdy wniosek wierzyciela do komornika o wszczęcie egzekucji przerywa bieg przedawnienia tytułu wykonawczego. Po umorzeniu egzekucji (np. z powodu bezskuteczności) termin biegnie od nowa. Niektórzy wierzyciele celowo składają kolejne wnioski egzekucyjne co kilka lat, aby nigdy nie dopuścić do przedawnienia.

Pułapka 4: Mediacja i próba ugodowa

Wszczęcie mediacji lub zawezwanie do próby ugodowej przed sądem również przerywa bieg przedawnienia. Wierzyciele czasem wykorzystują ten mechanizm strategicznie, składając wniosek o próbę ugodową bez realnego zamiaru negocjacji — wyłącznie po to, aby przerwać bieg przedawnienia.

Ważne rozróżnienie: zawieszenie biegu przedawnienia

Oprócz przerwania, bieg przedawnienia może zostać również zawieszony — a to zupełnie inny mechanizm. Przy zawieszeniu czas przedawnienia nie biegnie przez określony okres, ale po jego zakończeniu kontynuuje swój bieg (nie od nowa). Zawieszenie występuje m.in. w czasie trwania władzy rodzicielskiej — przedawnienie roszczeń dziecka wobec rodzica nie biegnie do ukończenia pełnoletności. Analogicznie, przedawnienie nie biegnie między małżonkami w czasie trwania małżeństwa (art. 121 KC). W praktyce: jeśli małżonkowie pożyczyli sobie pieniądze, termin przedawnienia zacznie biec dopiero od dnia uprawomocnienia się rozwodu. Zawieszenie zachodzi także w trakcie postępowania sądowego dotyczącego roszczenia (art. 121 pkt 4 KC). To istotna różnica wobec przerwania, gdzie cały termin resetuje się do zera.

Przedawnienie po wyroku sądu — czy tytuł wykonawczy się przedawnia?

Częste pytanie: „Mam wyrok sądu sprzed kilku lat — czy komornik nadal może ściągać dług?” Odpowiedź zależy od dat i działań wierzyciela w międzyczasie.

Roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem lub ugodą sądową przedawnia się po 6 latach od daty uprawomocnienia wyroku (art. 125 KC). Odsetki zasądzone wyrokiem przedawniają się krócej — po 3 latach, bo są roszczeniem okresowym.

Ważne zastrzeżenie: każdy wniosek o wszczęcie egzekucji komorniczej przerywa ten bieg. Jeśli wierzyciel co 5 lat składa nowy wniosek do komornika — tytuł wykonawczy praktycznie nigdy się nie przedawni. To dlatego czekanie na przedawnienie po prawomocnym wyroku jest strategią wysoce ryzykowną i w większości przypadków nieskuteczną.

Przykład: Wyrok uprawomocnił się 15 kwietnia 2020. Tytuł wykonawczy przedawni się z końcem 2026 roku (6 lat, liczone do końca roku kalendarzowego). Ale jeśli wierzyciel złoży wniosek o egzekucję w 2025 — bieg przedawnienia zostaje przerwany i zaczyna biec od nowa. Nowy termin upłynie dopiero z końcem 2031 roku. Jeden wniosek komorniczy przedłużył możliwość egzekucji o kolejne 5 lat.

Przedawnienie a BIK i rejestry dłużników

Przedawnienie długu nie oznacza automatycznego usunięcia wpisu z BIK, KRD czy innych rejestrów dłużników. To dwa odrębne mechanizmy prawne, które często są mylone:

• BIK — wpis o zobowiązaniu widnieje przez 5 lat od daty zamknięcia (spłaty) zobowiązania. Jeśli dług jest niespłacony i nie został formalnie zamknięty — wpis może widnieć bezterminowo, nawet po przedawnieniu.
• KRD/BIG — wierzyciel powinien usunąć wpis dotyczący przedawnionego długu, ale w praktyce często tego nie robi. Musisz aktywnie złożyć reklamację lub wezwanie do usunięcia wpisu, powołując się na przedawnienie.
• ERIF/InfoMonitor — analogiczne zasady jak KRD. Wymaga aktywnego działania dłużnika — rejestry nie usuwają wpisów automatycznie.

Wniosek praktyczny: przedawnienie chroni przed egzekucją, ale nie czyści automatycznie historii kredytowej. Twoja zdolność kredytowa może być zablokowana jeszcze długo po przedawnieniu długu, co utrudnia zaciągnięcie kredytu hipotecznego, wynajęcie mieszkania czy nawet zakup telefonu na raty.

Co zrobić gdy wierzyciel dochodzi przedawnionego roszczenia?

Firmy windykacyjne i fundusze sekurytyzacyjne regularnie próbują ściągać przedawnione długi — licząc na niewiedzę dłużnika. Jeśli otrzymałeś pismo z sądu lub od windykatora dotyczące roszczenia, które może być przedawnione, masz kilka skutecznych opcji działania:

1. Nie uznawaj długu — nie płać, nie proś o raty, nie potwierdzaj salda. Każde uznanie przerywa bieg przedawnienia i cofnie Cię do punktu wyjścia.
2. Zweryfikuj termin — sprawdź datę wymagalności, typ roszczenia i czy bieg nie został przerwany. Jeśli nie masz pewności — skonsultuj z ekspertem przed podjęciem jakichkolwiek działań.
3. Jeśli dług trafił do sądu — od 2018 roku sąd z urzędu sprawdzi przedawnienie wobec konsumenta. Mimo to warto złożyć sprzeciw od nakazu zapłaty z powołaniem na art. 117 KC dla pewności.
4. Napisz pismo do windykatora — powołaj się na przedawnienie i zażądaj zaprzestania działań windykacyjnych. Zachowaj kopię pisma jako dowód.
5. Złóż skargę — dochodzenie przedawnionego roszczenia to praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów (art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Zgłoś do UOKiK lub Rzecznika Finansowego.

Przedawnienie a ugoda — kiedy warto negocjować zamiast czekać?

Czekanie na przedawnienie brzmi kusząco, ale ma poważne minusy. Przez cały okres oczekiwania na upływ terminu:

• Rosną odsetki ustawowe za opóźnienie (11,25% rocznie w 2026) — dług może się podwoić w ciągu kilku lat
• Wierzyciel może w każdej chwili złożyć pozew — przerywając bieg przedawnienia tuż przed jego upływem
• Wpis w BIK i rejestrach dłużników blokuje zdolność kredytową przez cały ten czas
• Windykatorzy kontaktują się telefonicznie, listownie, czasem osobiście — generując stres
• Żyjesz w ciągłym stresie i niepewności, co wpływa na zdrowie i relacje

W wielu przypadkach ugoda konsumencka jest lepszym rozwiązaniem niż wieloletnie oczekiwanie. Profesjonalne negocjacje pozwalają umorzyć nawet 30–50% kapitału, rozłożyć resztę na wygodne raty i natychmiast odzyskać spokój. 73% klientów firm oddłużeniowych osiąga korzystniejszy wynik finansowy niż samodzielne działanie.

Weźmy konkretny przykład: dług 50 000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (11,25% rocznie w 2026). Po 3 latach czekania na przedawnienie odsetki narosną do ponad 16 800 zł — łącznie 66 800 zł do zapłaty. Tymczasem ugoda konsumencka mogłaby umorzyć 34% kapitału (17 000 zł), dając efektywną oszczędność rzędu 17 000 zł — bez ryzyka przerwania biegu przedawnienia, bez wpisu w BIK przez kolejne lata i bez ciągłego stresu związanego z windykacją. Liczby mówią same za siebie.

Każda sytuacja jest indywidualna — decyzja między czekaniem na przedawnienie a negocjacją ugody zależy od kwoty długu, typu wierzyciela, etapu postępowania i Twojej sytuacji życiowej. Skonsultuj z ekspertem zanim podejmiesz decyzję, która może kosztować Cię lata oczekiwania lub tysiące złotych.