„Przepiszę dom na córkę i komornik nie ma do czego sięgnąć" – to jeden z najczęstszych i najbardziej niebezpiecznych mitów wśród osób zadłużonych. Zamiast ochronić majątek, taki ruch może skończyć się wyrokiem karnym, cofnięciem transakcji i jeszcze większymi kosztami.
Co mówi prawo? Art. 300 Kodeksu karnego
Przepis jest jednoznaczny i bezlitosny dla osób próbujących „uratować" majątek przed wierzycielami:
Zauważ kluczowe słowa: „zbywa, darowuje". Przepisanie domu na dzieci, męża, żonę, rodziców – to dokładnie to, co opisuje przepis. Nie ma znaczenia, czy transakcja jest „legalna" u notariusza. Cel – uniknięcie egzekucji – czyni ją przestępstwem.
Skarga pauliańska – wierzyciel cofnie transakcję
Nawet jeśli unikniesz odpowiedzialności karnej, wierzyciel ma 5 lat na zaskarżenie darowizny i jej unieważnienie. To tzw. skarga pauliańska (actio pauliana), uregulowana w Kodeksie cywilnym.
Jak to działa w praktyce?
Notariusz sporządza akt – formalnie wszystko „legalne".
Komornik sprawdza Twoją sytuację majątkową.
Informuje wierzyciela. Wierzyciel składa skargę pauliańską.
Dom wraca do masy egzekucyjnej. PLUS: odpowiadasz karnie z art. 300 KK.
Wierzyciel ma 5 lat od momentu dowiedzenia się o transakcji – nie od daty darowizny. Jeśli odkryje ją po 3 latach, ma jeszcze 5 lat na złożenie skargi. Praktycznie: przepisanie domu nigdy nie „przedawnia się" w bezpieczny sposób.
Konsekwencje: co naprawdę ryzykujesz
Przepisując dom przed komornikiem, nie zyskujesz nic – a ryzykujesz wszystko:
Do 3 lat więzienia. Karalność = problemy z pracą, kredytami, wyjazdem za granicę.
Skarga pauliańska = dom wraca do egzekucji. Nie uchronisz go, tylko opóźnisz utratę.
Opłata notarialna, podatek od darowizny, koszty sądowe, koszty prawnika wierzyciela – wszystko płacisz Ty.
Twoje dziecko/małżonek staje się stroną postępowania. Stres, koszty, konflikt z wierzycielami.
Mity vs rzeczywistość
„Przepisałem dom 2 lata temu, jest już bezpieczny."
Wierzyciel ma 5 lat od dowiedzenia się. Może skarżyć nawet 7 lat po darowiźnie.
„Nie mam jeszcze długu – przepiszę dom zawczasu."
Art. 300 mówi o „grożącej niewypłacalności". Jeśli potem powstanie dług – transakcja jest podejrzana.
„Sprzedam dom synowi za symboliczną złotówkę."
Cena rażąco odbiegająca od rynkowej = pozorna czynność prawna. Sąd bez wahania uzna bezskuteczność.
„Syn jest dorosły i niezależny – wierzyciel nie udowodni powiązania."
Art. 528 KC: przy darowiźnie dla osoby bliskiej domniemywa się, że wiedziała o pokrzywdzeniu. Ciężar dowodu spoczywa na synu.
Prawdziwa historia: rodzina, która zapłaciła podwójnie
„Mieliśmy 200 000 zł długu. Sąsiad poradził przepisać dom na teściową. Poszliśmy do notariusza, zapłaciliśmy 8 000 zł za akt i podatek. Po roku bank złożył skargę pauliańską. Sąd cofnął darowiznę w 4 miesiące – nawet bez rozprawy, bo dowody były oczywiste. Dom wrócił do egzekucji, teściowa była wściekła na nas, a prokuratura postawiła mi zarzut z art. 300. Dostałem rok w zawieszeniu. Gdybym zamiast kombinować poszedł na ugodę – zaoszczędziłbym 8 000 zł, nerwy całej rodziny i karalność." — Mariusz, 48 lat, Łódź
Co robić zamiast przepisywania majątku?
Jeśli masz długi i obawiasz się o dom, istnieją legalne sposoby ochrony:
-
Ugoda z wierzycielami
Negocjuj rozłożenie na raty, umorzenie części długu, dłuższy okres spłaty. Wierzyciele wolą pewne pieniądze niż ryzykowną egzekucję. Przeczytaj więcej o ugodzie konsumenckiej vs upadłości. -
Sprawdź, czy egzekucja z nieruchomości jest realna
Przy długach poniżej 50 000 zł licytacja domu jest nieopłacalna dla wierzyciela. Komornik skupi się na wynagrodzeniu i koncie. Poznaj zasady egzekucji z ruchomości. -
Skorzystaj z kwoty wolnej od zajęcia
3 604,50 zł miesięcznie na koncie jest chronione. Możesz normalnie funkcjonować podczas spłaty. -
Rozważ refinansowanie kredytu hipotecznego
Jeśli problem dotyczy kredytu – negocjuj z bankiem zamiast uciekać. -
Skonsultuj się ze specjalistą
Profesjonalista przeanalizuje Twoją sytuację i znajdzie legalne rozwiązanie. Nie ryzykuj więzienia i utraty domu.
Kiedy przepisanie majątku NIE jest przestępstwem?
Nie każda darowizna to ucieczka przed wierzycielami. Art. 300 KK wymaga zamiaru pokrzywdzenia. Jeśli:
- Nie masz żadnych długów ani zagrożenia niewypłacalnością
- Przepisanie ma uzasadniony cel (np. planowanie spadkowe, opieka nad rodzicem)
- Zachowujesz wystarczający majątek do pokrycia zobowiązań
...to darowizna jest legalna. Problem zaczyna się, gdy masz długi lub wiesz, że zaraz będziesz miał – i właśnie dlatego przepisujesz majątek.
Jeśli planujesz darowiznę i masz jakiekolwiek długi – najpierw skonsultuj się z prawnikiem. Lepiej zapłacić za poradę niż potem za adwokata w sprawie karnej.
Podsumowanie: dlaczego przepisanie to pułapka?
Ryzykujesz: więzienie + wyższe koszty + stres rodziny
Wierzyciele i sądy widzieli tysiące takich „sprytnych" zagrywek. Wiedzą, na co patrzeć. Przepisanie majątku na rodzinę to pierwsza rzecz, którą sprawdzają. Nie przecenisz ich doświadczenia i determinacji.
Jeśli zależy Ci na domu – zawalcz o ugodę, nie o przestępstwo. Ugoda kończy egzekucję legalnie i trwale. Przepisanie majątku – tylko opóźnia problem i dokłada nowe.
Boisz się o dom? Znajdziemy legalne rozwiązanie.
Bezpłatnie przeanalizujemy Twoją sytuację i pokażemy, jak ochronić majątek bez ryzyka odpowiedzialności karnej.
Umów bezpłatną konsultację