Kasia, 28 lat, korepetycje + tłumaczenia. Trzy umowy zlecenia, średni miesięczny przychód 6 800 zł netto na konto. Komornik z kredytu 12 000 zł zajął WSZYSTKO powyżej "300% średnich wpływów" = 17 100 zł kwoty wolnej zostało, reszta poszła. Z konta 6 800 — zostało jej 0 zł, bo zajęcie jednomiesięczne nie sięga 17k limitu, ale komornik zablokował wszystkie wpływy. Większość zleceniobiorców nie wie że ich ochrona NIE jest taka sama jak umowy o pracę. Limit 50% i kwota wolna 3 490 zł obowiązują TYLKO gdy złożysz wniosek do sądu i udowodnisz że zlecenie jest STAŁE i JEDYNYM źródłem dochodu (Art. 833 § 7 KPC). Inaczej komornik zajmuje przez konto bankowe — z kwotą wolną 300% średnich wpływów (~17 000 zł 2026). W tym przewodniku: różnica zlecenie vs umowa o pracę, jak złożyć wniosek o przyznanie kwoty wolnej, kiedy zleceniodawca musi potrącać, tabela 8 scenariuszy zajęcia, składki ZUS na zleceniu (ucznie/studenci wolni), 2 case studies, 14 FAQ. Cel: wiedzieć dokładnie ile Ci zostanie + jak zmienić sytuację na lepszą.

Podstawa prawna — różnica zlecenie vs etat

Umowa zlecenia (Art. 734-751 KC) to UMOWA CYWILNOPRAWNA — nie umowa o pracę. Skutki dla egzekucji są ZASADNICZE:

Kryterium Umowa o pracę Umowa zlecenia
Podstawa prawna Kodeks Pracy (Art. 87, 87¹) Kodeks Cywilny + Art. 833 § 7 KPC
Limit zajęcia (zwykły dług) 50% pensji brak procentowego (cały dochód podlega)
Kwota wolna (zwykły dług) 100% minimalnego (3 490 zł 2026) BRAK z urzędu — tylko na wniosek do sądu
Pośrednik egzekucji pracodawca (obowiązkowo potrąca) zleceniodawca (gdy znany) LUB konto bankowe
Ochrona przed zwolnieniem tak (Art. 36 § 1 KP) brak — zleceniodawca może wypowiedzieć

Mechanizm egzekucji z pensji etatowej szczegółowo w pillarze Ile komornik może zabrać z pensji.

Art. 833 § 7 KPC — wyjątek: powtarzalne zlecenie

Kluczowy przepis dla zleceniobiorców:

"Świadczenia powtarzające się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiące jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną, podlegają egzekucji w zakresie określonym w przepisach kodeksu pracy."

Czyli: jeśli zlecenie SPEŁNIA dwa warunki:

  1. Powtarzalne (cykliczne, np. miesięczne wynagrodzenie od tego samego zleceniodawcy)
  2. Jedyne źródło dochodu ALBO służące utrzymaniu

→ stosuje się limity Kodeksu Pracy: 50% (zwykły), 60% (alimenty), kwota wolna 100% minimalnego (3 490 zł 2026).

Ważne: TO NIE DZIEJE SIĘ AUTOMATYCZNIE

Komornik domyślnie zajmuje BEZ kwoty wolnej. Dłużnik MUSI złożyć wniosek do sądu o uznanie wyjątku z Art. 833 § 7 KPC. Dopóki sąd nie orzeknie — pełna egzekucja z konta bankowego.

Tabela 8 scenariuszy zajęcia — kiedy chronia kwota wolna

Scenariusz Czy Art. 833 § 7? Limit zajęcia Kwota wolna
Jeden zleceniodawca, comiesięczna kwota stała TAK 50% / 60% 3 490 zł
Jeden zleceniodawca, kwota zmienna ale comiesięcznie PRAWDOPODOBNIE TAK (po wniosku) 50% / 60% 3 490 zł
2-3 stałych zleceniodawców, comiesięczne wypłaty TAK (jeśli udowodnisz że to jedyne źródło) 50% / 60% 3 490 zł
2-3 zleceniodawców, sporadyczne WĄTPLIWE brak (cały dochód) tylko z konta bankowego
5+ zleceniodawców, freelancing NIE brak tylko z konta bankowego (~17 000 zł)
Zlecenie + etat (drugi dochód) NIE dla zlecenia (już jest etat) brak na zleceniu etat: 3 490 zł, zlecenie: brak
Zlecenie + emerytura NIE dla zlecenia (już jest emerytura) brak na zleceniu emerytura: 1 440 zł, zlecenie: brak
Jednorazowe zlecenie NIE (brak powtarzalności) brak tylko z konta bankowego

Kwota wolna z konta bankowego — gdy nie chroni Cię Art. 833 § 7

Gdy nie spełniasz wyjątku, jedyną ochroną jest kwota wolna od egzekucji z rachunku bankowego (Art. 54 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych):

  • 300% średnich miesięcznych wpływów z ostatnich 6 miesięcy
  • Maksymalnie ~17 100 zł 2026 (limit górny związany z minimalnym wynagrodzeniem)
  • Ta kwota jest na koncie LICZONA WSPÓLNIE — wszystkie konta dłużnika
  • Komornik może zajmować POWYŻEJ tej kwoty (na bieżąco)

Mechanizm zajęcia konta bankowego szczegółowo w pillarze Komornik a zajęcie konta bankowego.

Przykład: Kasia, 3 zleceniodawcy, 6 800 zł netto/mies

  • Średnie wpływy 6 mies: 6 800 zł
  • Kwota wolna: 300% × 6 800 = 20 400 zł
  • Saldo Kasi na koncie: 8 000 zł (oszczędności)
  • Komornik blokuje konto: 8 000 zł > 0, ale < 20 400 zł → kwota wolna ZACHOWANA, zajęcie 0 zł
  • ALE: każdy nowy wpływ powyżej salda 20 400 zł → zajęty na bieżąco

Kasia musi pilnować żeby saldo NIE WZROSŁO powyżej 20 400 zł — inaczej nadwyżka pójdzie do komornika.

Wniosek o przyznanie kwoty wolnej (Art. 833 § 7 KPC) — procedura

Kiedy ma sens składać

  • Masz 1-3 stałych zleceniodawców
  • Comiesięczne wypłaty są względnie stałe
  • To JEDYNE źródło dochodu (brak etatu, emerytury, renty)
  • Roczna suma ze zleceń przewyższa minimalne wynagrodzenie

Krok 1: Przygotuj dokumenty

  • Kopie wszystkich umów zlecenia (3-12 miesięcy wstecz)
  • Wyciągi bankowe pokazujące powtarzalność wpływów
  • Zaświadczenia od zleceniodawców o trwałości współpracy
  • Oświadczenie o braku innych źródeł dochodu (etat, emerytura, najem)
  • PIT-37 lub PIT-11 za poprzedni rok (potwierdzenie struktury dochodów)

Krok 2: Pismo do sądu rejonowego (właściwego dla siedziby komornika)

  • Tytuł: "Wniosek o ograniczenie egzekucji świadczenia z umowy zlecenia (Art. 833 § 7 KPC)"
  • Dane stron: Ty + komornik + wierzyciel
  • Sygnatura akt komornika (Km nr ...)
  • Uzasadnienie: powtarzalność + jedyne źródło dochodu
  • Żądanie: zastosowanie limitów Kodeksu Pracy (50% / 60% + kwota wolna 3 490 zł)
  • Załączniki: dokumenty z Kroku 1
  • Opłata: 50 zł (zwolnienie z opłaty dla niskich dochodów na wniosek)

Krok 3: Rozpoznanie sądu (14-45 dni)

Sąd:

  • Wzywa komornika do odpowiedzi (7 dni)
  • Może wezwać dłużnika i wierzyciela
  • Analizuje dokumenty
  • Wydaje postanowienie

Krok 4: Możliwe rozstrzygnięcia

Rozstrzygnięcie Skutek
Pełne uwzględnienie Komornik stosuje limity KP: 50% / kwota wolna 3 490 zł
Częściowe (kompromisowe) Wyższa kwota wolna niż domyślne, ale niższa niż KP — np. 2 500 zł
Odmowa Egzekucja standardowa (z konta bankowego). Można złożyć zażalenie do sądu okręgowego

Krok 5: Wykonanie postanowienia

Komornik MA OBOWIĄZEK zastosować postanowienie od dnia jego doręczenia. Pisemne potwierdzenie do banku/zleceniodawcy.

Składki ZUS na zleceniu — czy podlegają zajęciu

Od umowy zlecenia płaci się składki ZUS (od stycznia 2016 r. obowiązkowe). Egzekucja składek to OSOBNA kategoria:

Składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne + rentowe)

  • Pobierane PRZEZ ZLECENIODAWCĘ z kwoty brutto
  • NIE podlegają egzekucji (idą do ZUS na konto pracownika)
  • Komornik widzi tylko kwotę NETTO (po składkach + zaliczce PIT)

Składka zdrowotna

  • Pobierane przez zleceniodawcę: 9% brutto
  • Częściowo odliczalna od podatku (7,75%)
  • Reszta widoczna w NETTO (1,25%)

Wyjątki: studenci do 26 lat

Zlecenia uczniów szkół średnich i studentów do 26 lat są WOLNE od składek ZUS. Komornik widzi pełną kwotę brutto = netto. Ta sama zasada zajęcia obowiązuje.

Faktura VAT (B2B) vs rachunek do zlecenia — co innego

Częsta zmyłka: ten sam człowiek może mieć ZARÓWNO umowy zlecenia jak i fakturę VAT (od B2B). Komornik traktuje to OSOBNO:

Rachunek do zlecenia

  • Wystawiany przez ZLECENIOBIORCĘ jako osobę fizyczną
  • Bez NIP-u firmowego (lub NIP indywidualny)
  • Egzekucja: jak opisana wyżej (Art. 833 § 7 KPC)

Faktura VAT B2B

  • Wystawiana przez firmę (CEIDG / spółkę)
  • NIP firmowy
  • Egzekucja: bez ograniczeń procentowych (cały przychód firmy podlega zajęciu)
  • Kwota wolna: tylko z konta bankowego

Mechanizm zajęcia samozatrudnienia szczegółowo w pillarze Komornik a jednoosobowa działalność gospodarcza.

Co podlega zajęciu na zleceniu

PODLEGA (gdy nie ma Art. 833 § 7):

  • Całe wynagrodzenie netto z zlecenia
  • Bonus / premia uznaniowa od zleceniodawcy
  • Zwrot kosztów (jeśli nie udokumentowane podróże służbowe)
  • Wynagrodzenie za "dodatkowe usługi" w ramach zlecenia

NIE PODLEGA (wyłączone z egzekucji):

  • Diety i należności służbowe (udokumentowane)
  • Zwrot kosztów dojazdu (faktycznie poniesione)
  • Świadczenia z BHP, zaopatrzenie w odzież ochronną
  • Zasiłki z ZUS jeśli zleceniobiorca ma takie prawo (ubezpieczenie chorobowe dobrowolne)

Sytuacja szczególna: zlecenie + drugi dochód

Gdy zleceniobiorca ma RÓWNIEŻ inny dochód (etat, emerytura, działalność):

Scenariusz 1: zlecenie + umowa o pracę

  • Etat: kwota wolna 3 490 zł zachowana
  • Zlecenie: BEZ kwoty wolnej (już chroniony przez etat)
  • Komornik zajmuje całe zlecenie (z konta bankowego powyżej 17 000 zł)

Scenariusz 2: zlecenie + emerytura

  • Emerytura: kwota wolna 1 440 zł zachowana (75% najniższej)
  • Zlecenie: BEZ kwoty wolnej
  • Łączna ochrona: tylko emerytura

Scenariusz 3: zlecenie + zlecenie (2 stałych zleceniodawców)

  • Można złożyć wniosek o Art. 833 § 7 dla głównego zleceniodawcy (większa kwota / dłuższa współpraca)
  • Drugie zlecenie: bez kwoty wolnej
  • Optymalizacja: spróbuj wymusić skierowanie wszystkich wypłat przez jednego pośrednika

2 case studies — egzekucja ze zlecenia

Case 1: Kasia, 28 lat — 3 zleceniodawcy, kredyt 12 000 zł

Kasia (lead artykułu). Korepetycje (1 zleceniodawca, 2 800 zł/mies), tłumaczenia (2 zleceniodawców, łącznie 4 000 zł/mies). Kredyt brany na studia, nie spłacany 18 miesięcy. Komornik wszedł.

Pierwsze podejście — bez wniosku:

  • Komornik zajął wszystkie konta bankowe
  • Kwota wolna konta: 300% × 6 800 = 20 400 zł
  • Saldo: 8 000 zł — kwota wolna chroni
  • NOWE wpływy: każdy ponad saldo 20 400 zł = zajęty
  • W praktyce: Kasia musi wypłacać wszystko od razu (bo każdy nadmiar idzie do komornika)

Drugie podejście — z wnioskiem Art. 833 § 7:

  • Kasia z prawnikiem złożyła wniosek do sądu
  • Załączniki: 3 umowy zlecenia + wyciągi bankowe 12 miesięcy + oświadczenie braku innych dochodów + PIT-37
  • Po 28 dniach sąd: UZNANIE — limity KP (50% / kwota wolna 3 490 zł)
  • Komornik zajmuje max 50% z 6 800 = 3 400 zł
  • Ale kwota wolna 3 490 zł chroni — faktyczne zajęcie 3 310 zł
  • Zostaje Kasi: 3 490 zł

Plus: ugoda z bankiem — redukcja długu z 12 000 + odsetki = 17 000 zł do 9 000 zł + 18 mies × 500 zł. Komornik wstrzymany na czas ugody.

Wynik: Kasia ma 6 300 zł/mies (6 800 - 500 rata ugody), oszczędność 8 000 zł vs scenariusz egzekucyjny.

Case 2: Tomasz, 35 lat — freelancer 5+ zleceniodawców, alimenty 800 zł

Tomasz, programista freelancer. 5-7 klientów rocznie, dochody nieregularne 4 000-15 000 zł/mies. Średnia: 8 000 zł. Alimenty 800 zł × 2 dzieci. Zaległość 9 600 zł.

Sytuacja:

  • Art. 833 § 7 NIE STOSUJE (5+ zleceniodawców, brak powtarzalności)
  • Egzekucja z konta bankowego: kwota wolna 300% × 8 000 = 24 000 zł
  • Wpływy podzielone na konta (kilka rachunków) — komornik widzi wszystkie (banki obowiązkowo raportują)
  • Alimenty: 1 600 zł × 2 dzieci + zaległość 9 600 zł = trzeba spłacić

Strategia Tomka:

  • Negocjacja z eks-żoną: zaległość ratalnie 18 mies × 533 zł
  • Bieżące alimenty 1 600 zł/mies płacone z góry przez stały zlecenie
  • Komornik widzi że alimenty spłacane → wstrzymanie egzekucji
  • Tomek pracuje legalnie, fakturuje, ma transparentne konto

Wynik: Po 18 miesiącach zaległość spłacona, Tomek ma czyste konto, alimenty bieżące idą sprawnie.

Wskazówki praktyczne — jak nie wpaść w pułapkę

1. Konto OSOBNE na zlecenia + osobne na życie

Trzymaj zlecenia wpływające na jedno konto, codzienne wydatki na drugim. Komornik widzi wszystkie konta, ale rozdzielne saldo ułatwia argumentację że "konto X to bieżąca pensja" (większa szansa na Art. 833 § 7).

2. Pisemna umowa = dowód powtarzalności

Umowa zlecenia na czas określony lub powtarzalna miesięczna podstawą do wniosku Art. 833 § 7. Bez umowy pisemnej trudno udowodnić w sądzie.

3. Wpłaty od jednego zleceniodawcy w stałych terminach

"5-tego każdego miesiąca, kwota 5 000 zł" przez 12 miesięcy = ewidentna powtarzalność. Sąd uznaje. Wpłaty losowe ("kiedy klient zapłaci faktur") = problem.

4. NIE ukrywaj dochodu

Praca "na czarno" bez umowy = krótkoterminowo unikasz egzekucji, długoterminowo: brak emerytury, brak chorobowego, brak dowodów dochodu do kredytu. Plus kara z Art. 300 KK (do 5 lat za ukrywanie majątku przed wierzycielem).

5. Negocjacje ZAMIAST egzekucji

Zanim komornik wejdzie — porozmawiaj z wierzycielem o ugodzie. Mechanizm w pillarze Dlaczego bank woli ugodę od komornika. Redukcja 30-60% zadłużenia + harmonogram spłaty.

Czy upadłość konsumencka rozwiąże problem zleceniobiorcy?

TAK — zleceniobiorca może wnioskować o upadłość konsumencką jak każdy. Sąd ocenia:

  • Całkowite zadłużenie (rekomendowane >30 000 zł)
  • Możliwość spłaty z bieżącego dochodu (jeśli nie wystarcza → upadłość)
  • Powody nieobsługiwania długu (utrata zlecenia, choroba, etc.)

Po upadłości:

  • Syndyk zarządza majątkiem (5-18 miesięcy)
  • Plan spłaty 3-7 lat (rata adekwatna do dochodu)
  • Po planie: REKORD CZYSTY (BIK pozytywny po 5 latach)

Mechanizm szczegółowo w pillarze Ile trwa upadłość konsumencka.

Porównanie scenariuszy — zleceniobiorca Kasia (dług 17 000 zł)

Scenariusz Co dzieje się Koszt total
BEZ akcji — komornik z konta Blokada konta, nadwyżki ponad 20 400 zł zajmowane, codzienne wypłacanie do zera 17 000 + odsetki + opłaty = ~22 000 zł, ~36 mies
Z wnioskiem Art. 833 § 7 (limit KP) 50% zajęcia (3 400 zł) — ale kwota wolna 3 490 zł chroni → 3 310 zł ~22 000 zł w 6-7 mies
Ugoda z bankiem (redukcja) Redukcja do 9 000 zł + 18 mies × 500 zł rata 9 000 zł — oszczędność 13 000 zł
Upadłość konsumencka (plan 3 lata) 36 mies × ~400 zł + koszty 4 000 zł ~18 400 zł — oszczędność 3 600 zł

Dla zleceniobiorcy z 1-3 stałymi zleceniodawcami UGODA daje najlepszy rezultat. Bez ugody — komornik zajmie powyżej kwoty wolnej, ale dług narasta i ostatecznie kosztuje więcej.

FAQ — najczęstsze pytania o egzekucję ze zlecenia

FAQ — najczęstsze pytania o egzekucję ze zlecenia

Czy zleceniodawca musi potrącać komornikowi z mojego wynagrodzenia?

TAK — gdy komornik wyśle "zajęcie wierzytelności" do zleceniodawcy. Zleceniodawca musi potrącać i przekazywać komornikowi. Brak potrącania = odpowiedzialność cywilna do wysokości zajęcia.

Czy zleceniodawca może mnie zwolnić za to że komornik wszedł?

TAK — umowa zlecenia można wypowiedzieć (Art. 746 KC, na żądanie którejkolwiek strony). Brak ochrony jak w etacie. Pułapka zleceniobiorcy.

Co jeśli zleceniodawca nie przyjmuje pisma z urzędu komorniczego?

Komornik przesyła zajęcie listem poleconym ze zwrotnym potwierdzeniem. Niezależnie od odbioru — zajęcie skuteczne 14 dni od pierwszej próby doręczenia. Zleceniodawca który ignoruje odpowiada wobec wierzyciela.

Czy mogę zmienić zlecenie na umowę o pracę żeby uzyskać kwotę wolną?

TAK — to legalna i powszechna strategia. Wymaga zgody zleceniodawcy (zwykle ma to ekonomiczne uzasadnienie: wyższe koszty ZUS dla pracodawcy). Wielu zleceniobiorców zostaje "przekształconych" w pracowników gdy mają długi.

Czy student na zleceniu też ma egzekucję?

TAK — Art. 833 § 7 KPC działa niezależnie od wieku. ALE: zlecenia studenckie do 26 lat są wolne od ZUS. Komornik zajmuje pełną kwotę brutto = netto.

Co z umową o dzieło — ten sam reżim?

TAK — umowa o dzieło traktowana jak zlecenie z perspektywy egzekucji (oba są umowami cywilnoprawnymi). Tylko że umowy o dzieło częściej są jednorazowe → trudniej uzyskać Art. 833 § 7. Szczegóły w Komornik a umowa o dzieło.

Czy mam obowiązek poinformować zleceniodawcę o egzekucji?

NIE — komornik zrobi to sam. ALE: wielu pracowników informuje zleceniodawcę proaktywnie żeby nie być zaskoczonym. Lepsza relacja, lepsza szansa na utrzymanie zlecenia.

Co jeśli wykonuję zlecenie i wystawiam fakturę VAT (samozatrudniony)?

Fakturujesz = JESTEŚ przedsiębiorcą. Egzekucja jak B2B (bez procentowych limitów, kwota wolna tylko z konta). Szczegóły w Komornik a jednoosobowa działalność.

Czy mogę otworzyć konto za granicą żeby uniknąć zajęcia?

TECHNICZNIE TAK, ale: polski komornik nie może bezpośrednio zajmować zagranicznego konta. Wymaga procedury międzynarodowej (EPO w UE). Pułapka: w EU egzekucja trwa 3-6 miesięcy + koszty. Plus deklarowanie zagranicznego konta w Polsce (US, Art. 86 Ordynacji Podatkowej).

Co jeśli zleceniodawca płaci mi gotówką?

Komornik nie widzi gotówki — ale ukrywanie dochodów = Art. 300 KK (do 5 lat). Plus zleceniodawca musi rozliczać podatek + ZUS od umowy zlecenia. Płatność gotówką bez umowy = praca "na czarno", oboje narażeni.

Czy zleceniodawca może odpowiadać za moje długi?

NIE — zleceniodawca to tylko pośrednik egzekucji. Nie odpowiada za dług. Jedyna jego obligacja: potrącać prawidłowo i przekazywać komornikowi.

Czy komornik może zająć moje narzędzia pracy (laptop, kamera)?

Co do zasady NIE — Art. 829 KPC chroni przedmioty niezbędne do wykonywania pracy zarobkowej. Ale: laptop wart 8 000 zł może być kwestionowany jako "luksusowy". Bezpiecznie do ~3 000 zł sztuka. Mechanizm w Czego komornik nie może zabrać.

Jak długo trwa procedura wniosku o Art. 833 § 7?

Standardowo 14-45 dni. Średnio 21 dni. Sąd musi wezwać komornika do odpowiedzi (7 dni) + zwykle rozpatruje na posiedzeniu niejawnym.

Czy mogę żądać zwrotu zajętych kwot z czasu PRZED wnioskiem?

TYLKO częściowo — od momentu złożenia wniosku do uzyskania postanowienia (zwykle 21 dni). Przed wnioskiem komornik zajmował legalnie (brak ograniczeń) — brak roszczenia o zwrot.

Plan działania gdy komornik wszedł na konto zleceniobiorcy

  1. Sprawdź czy spełniasz Art. 833 § 7 — 1-3 stałych zleceniodawców + jedyne źródło dochodu
  2. Złóż wniosek do sądu o ograniczenie egzekucji (50 zł opłata, 21 dni rozpatrzenia)
  3. Sprawdź czy nie zajął wyłączeń — zasiłki ZUS, diety, świadczenia rodzinne (NIE PODLEGAJĄ)
  4. Negocjacje z wierzycielem — kancelaria może wynegocjować ugodę z redukcją 30-60% długu (CZĘSTO LEPSZE niż wniosek)
  5. Sprawdź przedawnienie — dług kredytowy starszy niż 3 lata? Można złożyć zarzut
  6. Upadłość konsumencka — gdy długów wiele lub skala >30 000 zł. Ile trwa upadłość konsumencka
  7. Strategia długoterminowa — przekształcenie zlecenia na umowę o pracę zwiększy ochronę (kwota wolna automatyczna)

Bezpłatna pierwsza konsultacja w naszej kancelarii — przejrzymy Twoje umowy zlecenia + zaproponujemy strategię (wniosek Art. 833 § 7 / ugoda / upadłość) dopasowaną do typu współpracy. Doradca oddłużeniowy, certyfikat Europejskiego Centrum Pomocy Prawnej nr ECPP 0023/2022.