Pracujesz na umowie zlecenia i martwisz się, że komornik zabierze Ci całą wypłatę? Masz powody do obaw — ale masz też narzędzia obrony. W tym artykule wyjaśniamy dokładnie, ile komornik może potrącić z umowy zlecenia w 2026 roku, kiedy przysługuje Ci ochrona i jak o nią wystąpić.
Umowa zlecenia a umowa o pracę — kluczowa różnica w egzekucji
Osoby zatrudnione na umowę o pracę mają automatyczną ochronę przed komornikiem. Kodeks pracy (art. 87¹ KP) gwarantuje im, że komornik nie może zabrać więcej niż 50% wynagrodzenia, a minimalne wynagrodzenie netto zawsze zostaje na koncie.
Przy umowie zlecenia sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Zlecenie jest umową cywilnoprawną regulowaną przez Kodeks cywilny, nie Kodeks pracy. To oznacza, że domyślnie komornik może zająć 100% wynagrodzenia z umowy zlecenia. Dla ponad 2 milionów Polaków pracujących na zleceniach to realne zagrożenie, o którym większość dowiaduje się dopiero po fakcie — gdy na koncie pojawia się zero.
Uwaga — bez działania stracisz całą wypłatę
Jeśli pracujesz na umowie zlecenia i nie złożysz wniosku o ochronę, komornik ma prawo zająć każdą złotówkę Twojego wynagrodzenia. Ochrona NIE jest automatyczna — musisz o nią sam wystąpić.
To fundamentalna różnica, o której wielu zleceniobiorców nie wie. Brak wiedzy może kosztować Cię całą wypłatę — dosłownie z dnia na dzień. Wyobraź sobie: pracujesz cały miesiąc, czekasz na przelew 4 000 zł, a na konto wpada 0 zł. Zleceniodawca mówi: „Komornik kazał mi przelać wszystko na jego konto". I ma rację — bo bez Twojego wniosku o ochronę, komornik rzeczywiście mógł zająć każdą złotówkę.
Art. 833 §2¹ KPC — Twoja tarcza ochronna
Na szczęście od 2019 roku obowiązuje przepis, który daje zleceniobiorcom szansę na ochronę. Art. 833 §2¹ Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że świadczenia powtarzające się, które służą zapewnieniu utrzymania, podlegają ochronie na tych samych zasadach co wynagrodzenie za pracę.
Co to oznacza w praktyce? Jeśli Twoje wynagrodzenie z umowy zlecenia spełnia określone warunki, możesz uzyskać takie same limity potrąceń jak osoby na etacie. Komornik będzie mógł zająć maksymalnie 50% wypłaty (lub 60% przy egzekucji alimentów), a kwota wolna od zajęcia komorniczego będzie Cię chronić.
Warunki uzyskania ochrony z art. 833 §2¹ KPC
Aby skorzystać z ochrony, Twoje wynagrodzenie musi spełniać WSZYSTKIE poniższe warunki:
- Powtarzalność — wypłaty muszą być regularne (co tydzień, co miesiąc)
- Cel utrzymania — wynagrodzenie musi służyć zapewnieniu Twojego utrzymania
- Jedyne lub główne źródło dochodu — zlecenie musi być Twoim podstawowym zarobkiem
Jednorazowe zlecenie za wykonanie konkretnego projektu raczej nie zostanie objęte ochroną. Ale regularna umowa zlecenia z comiesięcznym wynagrodzeniem — jak najbardziej. Dotyczy to szczególnie osób pracujących w branżach, gdzie umowy zlecenia są normą: ochrona, sprzątanie, gastronomia, handel, opieka nad osobami starszymi czy call center.
Warto wiedzieć, że sądy coraz szerzej interpretują ten przepis na korzyść zleceniobiorców. Orzecznictwo z lat 2023-2025 wyraźnie potwierdza, że nawet umowy zlecenia z różną liczbą godzin w poszczególnych miesiącach mogą podlegać ochronie — pod warunkiem, że wypłaty są regularne i stanowią główne źródło dochodu.
Ile komornik może zabrać z umowy zlecenia — tabela potrąceń 2026
Po uzyskaniu ochrony z art. 833 §2¹ KPC obowiązują identyczne zasady jak przy umowie o pracę. Oto aktualne limity na 2026 rok:
| Typ długu | Maksymalne potrącenie | Kwota wolna |
|---|---|---|
| Alimenty | do 60% wynagrodzenia | Brak kwoty wolnej |
| Inne długi (kredyty, pożyczki) | do 50% wynagrodzenia | Minimalne wynagrodzenie netto (~3 510 zł) |
| Zaliczki pieniężne | do 50% wynagrodzenia | 75% minimalnego wynagrodzenia |
Porównaj te kwoty z sytuacją BEZ ochrony, gdy komornik zabiera 100%. Różnica jest ogromna — przy zarobkach 5 000 zł netto z ochroną zostaje Ci minimum 3 510 zł. Bez ochrony możesz zostać z zerem na koncie.
Przykład: zarabiasz 4 800 zł netto na umowie zlecenia. Masz dług konsumencki (nie alimenty). Bez ochrony: komornik zajmuje 4 800 zł — zostajesz z 0 zł. Z ochroną: komornik może zająć maksymalnie 50%, czyli 2 400 zł, ale kwota wolna (ok. 3 510 zł) jest wyższa niż te 50% — więc komornik zajmie tylko 4 800 - 3 510 = 1 290 zł. Zostaje Ci 3 510 zł na życie. Więcej o dokładnych wyliczeniach znajdziesz w artykule o tym, ile komornik może zabrać z pensji.
Jak złożyć wniosek o ochronę wynagrodzenia ze zlecenia?
Procedura jest prostsza niż myślisz, ale wymaga Twojego aktywnego działania. Oto co musisz zrobić krok po kroku:
Krok 1: Przygotuj dokumenty. Potrzebujesz kopii umowy zlecenia (lub umów, jeśli masz kilka), potwierdzenia regularnych wypłat (np. wyciąg bankowy z ostatnich 3 miesięcy) oraz oświadczenia, że wynagrodzenie stanowi Twoje jedyne lub główne źródło utrzymania.
Krok 2: Napisz wniosek do komornika. We wniosku powołaj się na art. 833 §2¹ KPC. Opisz, że Twoje wynagrodzenie z umowy zlecenia ma charakter świadczenia powtarzającego się i służy zapewnieniu utrzymania. Wskaż kwotę comiesięcznego wynagrodzenia.
Krok 3: Złóż wniosek. Wyślij wniosek listem poleconym lub złóż osobiście w kancelarii komorniczej. Zachowaj potwierdzenie nadania — to Twój dowód, że działałeś w terminie.
Krok 4: Czekaj na decyzję. Komornik powinien rozpatrzyć wniosek niezwłocznie. Jeśli odmówi, przysługuje Ci skarga na czynności komornika do sądu rejonowego (termin 7 dni od dnia, w którym dowiedziałeś się o odmowie). Skargę składasz do sądu, przy którym działa komornik — opłata to zaledwie 50 zł. Szczegółowe informacje o prawach i procedurach znajdziesz w kompletnym przewodniku o komorniku.
Ważna wskazówka: Poinformuj również swojego zleceniodawcę o złożeniu wniosku o ochronę. Zleceniodawca, który otrzymał zajęcie komornicze, ma obowiązek przekazywać komornikowi zajęte kwoty — ale po uzyskaniu przez Ciebie ochrony musi już stosować limity potrąceń. Im szybciej zleceniodawca dowie się o ochronie, tym szybciej zacznie zostawiać Ci chronioną część wynagrodzenia.
Wzór kluczowego zdania we wniosku
„Na podstawie art. 833 §2¹ KPC wnoszę o ograniczenie egzekucji z mojego wynagrodzenia z umowy zlecenia zawartej z [nazwa zleceniodawcy] na zasadach określonych w art. 87 i 87¹ Kodeksu pracy, ponieważ świadczenie to ma charakter powtarzający się i stanowi moje jedyne źródło utrzymania."
Umowa zlecenia a konto bankowe — podwójna ochrona
Nawet jeśli komornik zajmie Twoje wynagrodzenie u źródła (u zleceniodawcy), istnieje dodatkowa warstwa ochrony — kwota wolna na rachunku bankowym. Zgodnie z art. 54 Prawa bankowego, na koncie osobistym chroniona jest kwota odpowiadająca 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2026 roku ok. 3 510 zł).
Ta ochrona działa automatycznie — nie musisz o nią wnioskować. Dotyczy jednak wyłącznie rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych (ROR), nie kont firmowych czy rachunków do umowy zlecenia prowadzonych jako działalność gospodarcza. Jeśli Twoje wynagrodzenie ze zlecenia wpływa na zwykłe konto osobiste w banku — kwota wolna na koncie obowiązuje bez żadnych dodatkowych wniosków.
Pamiętaj jednak, że ochrona konta bankowego i ochrona wynagrodzenia to dwa odrębne mechanizmy. Najskuteczniejsza strategia to uzyskanie obu — wtedy komornik nie może zabrać Ci środków ani u zleceniodawcy, ani na koncie poniżej ustawowych limitów. Warto zadbać o obie warstwy ochrony jednocześnie, bo dopiero razem tworzą skuteczną tarczę finansową.
Jeśli interesują Cię szczegóły dotyczące ochrony minimalnego wynagrodzenia przed komornikiem, przeczytaj nasz osobny artykuł poświęcony tej kwestii.
Najczęstsze błędy zleceniobiorców przy egzekucji komorniczej
Błąd 1: Bierność. Najgorsze, co możesz zrobić, to nic nie robić. Bez wniosku o ochronę komornik legalnie zabierze Ci 100% wynagrodzenia. Wielu zleceniobiorców nie wie o swoich prawach i traci całą wypłatę.
Błąd 2: Spóźniony wniosek. Złożenie wniosku po tygodniu od zajęcia to stracone pieniądze. Działaj natychmiast — najlepiej od razu, gdy dowiesz się o egzekucji. Już zajęte środki trudno odzyskać.
Błąd 3: Brak dokumentów. Wniosek bez załączników (umowa, potwierdzenie wypłat) zostanie odrzucony. Przygotuj komplet dokumentów zanim wyślesz wniosek. Komornik potrzebuje dowodów, że Twoje zlecenie spełnia warunki ochrony.
Błąd 4: Ukrywanie dochodów. Próby ukrycia wynagrodzenia (np. prośba o wypłatę „na rękę") mogą skończyć się odpowiedzialnością karną zarówno dla Ciebie, jak i dla zleceniodawcy. Komornik i tak dowie się o Twoich umowach z systemu ZUS i US. System OGNIVO pozwala mu sprawdzić wszystkie Twoje konta bankowe, a Centralna Ewidencja Działalności Gospodarczej i bazy ZUS ujawnią każdą umowę zlecenia, od której odprowadzane są składki.
Błąd 5: Rezygnacja z walki. Nawet jeśli komornik odmówi ochrony, masz prawo złożyć skargę do sądu. Sądy coraz częściej orzekają na korzyść zleceniobiorców, uznając ich prawo do ochrony wynagrodzenia. Statystyki z 2024-2025 pokazują, że ponad 70% skarg na odmowę ochrony zleceniobiorców kończy się pozytywnie dla dłużnika. Rozważ również ugodę konsumencką jako sposób na trwałe rozwiązanie problemu zadłużenia — zamiast walczyć z komornikiem co miesiąc, możesz wynegocjować jednorazowe obniżenie długu i spokojny plan spłaty.
Kiedy ochrona NIE zadziała — sytuacje bez ratunku
Art. 833 §2¹ KPC nie chroni każdego zleceniobiorcy. Oto sytuacje, w których ochrona może nie zadziałać:
- Jednorazowe zlecenie — pojedyncze zadanie za które dostajesz jedną wypłatę nie spełnia warunku „świadczenia powtarzającego się"
- Zlecenie nie jest głównym źródłem dochodu — jeśli masz etat i dorabiasz na zleceniu, to zlecenie nie stanowi Twojego głównego utrzymania
- Brak regularnych wypłat — nieregularne przelewy (raz na kwartał, różne kwoty) mogą nie spełniać warunku powtarzalności
- Działalność gospodarcza „zamaskowana" jako zlecenie — komornik może zakwestionować ochronę, jeśli zlecenie wygląda jak B2B
- Wysokie wynagrodzenie znacznie przewyższające potrzeby utrzymania — sąd może ograniczyć ochronę, jeśli uzna, że zlecenie wykracza poza „zapewnienie utrzymania"
Każda sytuacja jest indywidualna. W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z ekspertem, który oceni Twoje szanse na uzyskanie ochrony i pomoże przygotować odpowiednią dokumentację. Pamiętaj, że nawet w trudnej sytuacji istnieją rozwiązania — od wniosku o ochronę, przez skargę na czynności komornika, aż po kompleksowe rozwiązania oddłużeniowe.