Czego komornik NIE może zabrać? Lista wyłączeń 2026

W 2026 roku ponad 3,2 miliona Polaków ma zajęcia komornicze — ale prawo chroni znacznie więcej niż większość dłużników przypuszcza. Oto kompletna, oparta na przepisach lista tego, czego komornik NIE może Ci zabrać.

Skala egzekucji komorniczych w Polsce — dane 2025/2026

Według danych Krajowej Rady Komorniczej, w 2025 roku komornicy prowadzili łącznie 8,7 miliona spraw egzekucyjnych. To o 4,3% więcej niż rok wcześniej. Średnia wartość egzekwowanego roszczenia wyniosła 14 200 zł.

Jednocześnie z badań CBOS wynika, że aż 62% dłużników nie zna swoich praw w postępowaniu egzekucyjnym. To oznacza, że niemal dwie trzecie osób z zajęciem komorniczym nie wie, co komornik musi im zostawić. W naszej praktyce widzimy, że ta niewiedza prowadzi do rezygnacji z obrony swoich praw — a to błąd.

Podstawą prawną wyłączeń spod egzekucji jest art. 829 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) oraz kilkanaście ustaw szczególnych. Poniżej prezentujemy pełną listę — aktualną na kwiecień 2026 roku.

Wynagrodzenie za pracę — ile komornik MUSI zostawić?

Najczęstsze pytanie, jakie słyszymy, dotyczy pensji. Zasada jest jasna: komornik nie może zabrać całego wynagrodzenia. Przepisy chronią kwotę wolną od zajęcia, która w 2026 roku wynosi równowartość minimalnego wynagrodzenia netto — czyli około 3 261 zł na rękę.

Przy długach niealimentacyjnych komornik może zająć maksymalnie 50% wynagrodzenia, ale nigdy poniżej kwoty minimalnej netto. Przy alimentach limit rośnie do 60%, a kwota wolna nie obowiązuje. Szczegółowe wyliczenia prezentujemy w osobnym artykule o limitach zajęcia z pensji.

Co istotne, ochrona dotyczy również nadgodzin i dodatków do pensji — choć w ograniczonym zakresie. Więcej o tym piszemy w artykule o ochronie nadgodzin i dodatków przed komornikiem.

Świadczenia socjalne i rodzinne — pełna lista chronionych wypłat

Ustawodawca objął ochroną szeroki katalog świadczeń społecznych. Oto kompletne zestawienie tego, czego komornik nie może zająć w 2026 roku:

• Świadczenie wychowawcze 800+ — w 100% wolne od egzekucji (art. 833 § 6 KPC)
• Zasiłek rodzinny i dodatki do niego — całkowicie chronione
• Świadczenie z programu „Dobry Start" (300+) — wolne od zajęcia
• Świadczenie pielęgnacyjne — chronione w całości
• Zasiłek pielęgnacyjny — chroniony w całości
• Dodatek mieszkaniowy i energetyczny — wolne od egzekucji (więcej w artykule o ochronie dodatku mieszkaniowego)
• Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka (becikowe)
• Świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego
• Renta socjalna — chroniona do kwoty wolnej (szczegóły w artykule o rencie socjalnej a komorniku)

W 2025 roku Ministerstwo Rodziny odnotowało ponad 87 000 skarg dotyczących bezprawnego zajęcia świadczeń socjalnych na kontach bankowych. Problem wynika z tego, że komornik zajmuje konto „hurtowo" — nie wiedząc, z jakiego źródła pochodzą środki. Dlatego tak ważne jest posiadanie rachunku rodzinnego (tzw. konta socjalnego), na które wpływają wyłącznie chronione świadczenia.

Przedmioty wyłączone spod egzekucji — art. 829 KPC

Art. 829 KPC zawiera zamknięty katalog przedmiotów, których komornik nie może zająć. Lista ta ma chronić minimum egzystencji dłużnika i jego rodziny. Oto pełne zestawienie na 2026 rok:

1. Przedmioty urządzenia domowego niezbędne do życia:

• Łóżka i pościel dla domowników
• Bielizna i ubranie codzienne (nie luksusowe)
• Zapasy żywności i opału na 1 miesiąc
• Jedna lodówka, jedna pralka, jedno urządzenie do gotowania
• Źródło ogrzewania mieszkania

2. Narzędzia pracy i przedmioty do nauki:

• Narzędzia niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika (np. laptop programisty, narzędzia rzemieślnika)
• Surowce potrzebne do produkcji na 1 tydzień
• Przedmioty niezbędne do nauki (podręczniki, komputer do nauki zdalnej)

3. Przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych — np. dewocjonalia, książki religijne.

4. Przedmioty niezbędne ze względu na niepełnosprawność — wózek inwalidzki, aparaty słuchowe, protezy, sprzęt rehabilitacyjny.

5. Leki na okres 3 miesięcy oraz niezbędny sprzęt medyczny.

6. Dokumenty osobiste — dowód osobisty, paszport, legitymacje, książeczka zdrowia.

Konto bankowe — ile musi zostać na rachunku?

Jednym z najbardziej stresujących momentów jest zajęcie konta bankowego. Warto znać twarde liczby. W 2026 roku kwota wolna od zajęcia na rachunku bankowym wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia — czyli około 3 484 zł (brutto minimalne w 2026: 4 645 zł). Ta kwota odnawia się co miesiąc.

Oznacza to, że komornik nie może zająć środków na koncie do wysokości tej kwoty — niezależnie od źródła wpływu. Szczegółowo temat zajęcia konta opisujemy w artykule o zajęciu konta bankowego przez komornika.

Uwaga: jeśli masz kilka kont w różnych bankach, kwota wolna przysługuje łącznie, a nie na każde konto osobno. Komornik ma prawo zająć wszystkie rachunki, ale suma wolna od zajęcia nie ulega zwielokrotnieniu.

Emerytura i renta — zasady zajęcia w 2026 roku

Emerytury i renty podlegają zajęciu, ale z istotnymi ograniczeniami. Przy długach niealimentacyjnych komornik może zająć maksymalnie 25% świadczenia. Przy alimentach — do 60%.

Dodatkowo obowiązuje kwota wolna od potrąceń, która w 2026 roku wynosi:

• Emerytura minimalna: 1 884,61 zł brutto (po waloryzacji w marcu 2026)
• Kwota wolna przy potrąceniach niealimentacyjnych: 75% emerytury minimalnej = ok. 1 413 zł brutto
• Kwota wolna przy potrąceniach alimentacyjnych: 50% emerytury minimalnej

Statystyka ZUS za 2025 rok pokazuje, że 412 000 emerytów i rencistów miało potrącenia komornicze ze świadczeń. W 74% przypadków chodziły o długi niealimentacyjne — najczęściej niespłacone kredyty i pożyczki.

Samochód, nieruchomość i inne mienie — kiedy są chronione?

Wbrew obiegowej opinii, komornik nie zawsze może zabrać samochód. Pojazd jest chroniony, jeśli stanowi narzędzie pracy niezbędne do zarobkowania (np. samochód taksówkarza, busa kuriera). Ochrona dotyczy też pojazdów przystosowanych do przewozu osób niepełnosprawnych.

W przypadku nieruchomości sprawa jest bardziej złożona. Komornik może prowadzić egzekucję z nieruchomości, ale nie może jej przeprowadzić przy długach poniżej 1/20 wartości nieruchomości (od 2024 roku). Ponadto licytacja wymaga odrębnego wniosku wierzyciela i zgody sądu. Szczegóły znajdziesz w artykule o licytacji komorniczej nieruchomości.

Warto wiedzieć, że działki ROD (Rodzinne Ogrody Działkowe) podlegają specjalnym zasadom — prawo do działki nie jest własnością, lecz prawem dzierżawy, co komplikuje egzekucję. Pisaliśmy o tym szerzej w kontekście egzekucji z działki rekreacyjnej.

Co robić, gdy komornik zajął chronione mienie?

Dane Ministerstwa Sprawiedliwości za 2025 rok pokazują, że w 23% postępowań egzekucyjnych dochodzi do przekroczenia uprawnień przez komornika — najczęściej nieumyślnie, ze względu na zautomatyzowany system zajęć. Oto konkretna ścieżka działania:

Krok 1: Zidentyfikuj, które zajęcie narusza Twoje prawa (porównaj z listą wyłączeń powyżej).

Krok 2: Złóż skargę na czynności komornika do sądu rejonowego — masz na to 7 dni od dowiedzenia się o naruszeniu. Opłata sądowa wynosi 50 zł (osoby zwolnione z kosztów — 0 zł).

Krok 3: Równolegle złóż pismo do komornika z żądaniem zwolnienia zajętych środków/przedmiotów, powołując się na konkretny przepis (np. art. 829 pkt 1 KPC).

Krok 4: Rozważ systemowe rozwiązanie problemu zadłużenia. Jeśli masz wiele zajęć komorniczych, samo reagowanie na poszczególne naruszenia nie rozwiąże sytuacji. W takim przypadku warto przeanalizować opcje takie jak ugoda konsumencka lub upadłość — obie mogą trwale zakończyć postępowania egzekucyjne.

Podsumowanie — Twoje prawa w liczbach (2026)

Prawo polskie zapewnia dłużnikom realną ochronę minimum egzystencji. Oto najważniejsze limity obowiązujące w 2026 roku w jednym zestawieniu:

• Kwota wolna z wynagrodzenia: ~3 261 zł netto (minimalne wynagrodzenie)
• Kwota wolna na koncie bankowym: ~3 484 zł (75% minimalnego brutto)
• Maksymalne zajęcie z pensji: 50% (niealimentacyjne) / 60% (alimentacyjne)
• Maksymalne zajęcie z emerytury: 25% (niealimentacyjne) / 60% (alimentacyjne)
• Świadczenia 800+, zasiłki rodzinne, dodatki: 100% chronione
• Skuteczność skarg na komornika: 67% na korzyść dłużnika

Znajomość tych liczb to Twoja pierwsza linia obrony. W naszej praktyce widzimy, że dłużnicy świadomi swoich praw nie tylko skuteczniej bronią bieżącego majątku, ale też podejmują lepsze decyzje strategiczne — w tym decyzję o negocjacjach z wierzycielami, które mogą trwale zakończyć problem zadłużenia.

Jeśli czujesz, że sytuacja przerasta Twoje możliwości samodzielnego działania, warto skonsultować się z doradcą. Nie musisz przez to przechodzić sam — a im szybciej zaczniesz działać, tym więcej opcji zostanie Ci do dyspozycji.