Ile Komornik Może Zabrać z Pensji?

Komornik sądowy może zająć część Twojego wynagrodzenia za pracę, ale prawo wyraźnie określa granice tej egzekucji. Istnieją limity procentowe, kwoty wolne od potrąceń i zasady, które chronią Cię przed utratą wszystkich środków do życia. W tym artykule znajdziesz dokładne wyliczenia, tabelę kwot na 2026 rok i schemat samodzielnego obliczenia potrącenia.

Zasady zajęcia wynagrodzenia — co mówi Kodeks pracy?

Egzekucja z wynagrodzenia za pracę to najczęstszy sposób ściągania długów przez komornika. Regulują ją artykuły 87–91 Kodeksu pracy. Pracodawca otrzymuje od komornika zajęcie wynagrodzenia i jest zobowiązany do przekazywania odpowiedniej części pensji bezpośrednio na konto komornika.

Trzy kluczowe zasady wyznaczają granice potrąceń:

  • Maksymalne potrącenie: komornik może zabrać najwyżej 50% wynagrodzenia netto po odliczeniu składek ZUS i podatku dochodowego. W przypadku egzekucji alimentów limit jest wyższy — do 60% wynagrodzenia netto.
  • Kwota wolna od potrąceń: przy długach niealimentacyjnych (kredyty, pożyczki, mandaty) pracodawca musi zostawić pracownikowi co najmniej równowartość minimalnego wynagrodzenia netto. Przy alimentach kwota wolna nie obowiązuje — komornik może zająć do 60% nawet z najniższej pensji.
  • Kolejność potrąceń: alimenty mają bezwzględne pierwszeństwo przed innymi długami (art. 87 §1 KP). Jeśli masz kilku wierzycieli, alimenty będą spłacane w pierwszej kolejności, a dopiero pozostała kwota trafi na poczet innych zobowiązań.

Ważna zasada

Potrącenia komornicze liczy się wyłącznie od wynagrodzenia netto — czyli po odliczeniu składek ZUS (emerytalna, rentowa, chorobowa), składki zdrowotnej i zaliczki na podatek dochodowy. Komornik nie ma prawa sięgać do kwoty brutto. To pracodawca odpowiada za prawidłowe obliczenie potrącenia i przekazanie właściwej kwoty.

Tabela potrąceń komorniczych — przykładowe kwoty 2026

Poniższe wyliczenia oparto na stawkach obowiązujących w 2026 roku. Kwoty netto są przybliżone i zależą od indywidualnych parametrów — ulgi podatkowej, uczestnictwa w PPK, kosztów uzyskania przychodu czy dodatkowego zatrudnienia. Przyjęto standardowe warunki: pełen etat, podstawowe koszty uzyskania, ulga podatkowa dla jednego pracodawcy.

Dla długów niealimentacyjnych (max 50% netto, kwota wolna ≈ minimalne wynagrodzenie netto):

  • Pensja minimalna (~4 666 zł brutto → ~3 510 zł netto): potrącenie = 0 zł. Cała kwota jest chroniona jako kwota wolna. Komornik nie zabierze nic z minimalnego wynagrodzenia przy długach niealimentacyjnych.
  • 5 000 zł brutto (~3 750 zł netto): potrącenie = ok. 240 zł. Na koncie zostaje ~3 510 zł — kwota wolna.
  • 6 000 zł brutto (~4 420 zł netto): potrącenie = ok. 910 zł. Zostaje ~3 510 zł. Komornik zabiera różnicę między pensją netto a kwotą wolną.
  • 8 000 zł brutto (~5 800 zł netto): potrącenie = ok. 2 290 zł. Zostaje ~3 510 zł. Nadal ogranicza kwota wolna, nie limit 50%.
  • 10 000 zł brutto (~7 210 zł netto): potrącenie = ok. 3 605 zł (50% netto). Zostaje ~3 605 zł. Tu zaczyna działać limit procentowy zamiast kwoty wolnej.
  • 15 000 zł brutto (~10 600 zł netto): potrącenie = ok. 5 300 zł (50% netto). Zostaje ~5 300 zł.

Zauważ wzorzec: przy niższych pensjach ograniczeniem jest kwota wolna (pracodawca musi zostawić ~3 510 zł). Przy wyższych zarobkach — limit 50% netto staje się niższy niż kwota wolna i to on decyduje o potrąceniu. Punkt przełomu to pensja ok. 9 500 zł brutto — powyżej tej kwoty decyduje limit procentowy.

Dla egzekucji alimentów (max 60% netto, brak kwoty wolnej):

  • Pensja minimalna (~3 510 zł netto): potrącenie = do 2 106 zł. Zostaje jedynie ok. 1 404 zł na życie.
  • 6 000 zł brutto (~4 420 zł netto): potrącenie = do 2 652 zł. Zostaje ok. 1 768 zł.
  • 10 000 zł brutto (~7 210 zł netto): potrącenie = do 4 326 zł. Zostaje ok. 2 884 zł.

Uwaga — alimenty

Przy egzekucji alimentów komornik może zabrać do 60% wynagrodzenia netto i nie obowiązuje kwota wolna. Oznacza to, że nawet z minimalnej pensji komornik pobierze do 60% na poczet zaległych alimentów. To jedyny rodzaj długu, przy którym pracownik nie jest chroniony kwotą wolną.

Kwota wolna od zajęcia — jak działa ta ochrona?

Kwota wolna od potrąceń to kluczowy mechanizm ochrony dłużnika. Gwarantuje, że pracodawca musi zostawić pracownikowi co najmniej minimalne wynagrodzenie netto — niezależnie od wysokości długu czy liczby wierzycieli. Reguluje ją art. 87¹ Kodeksu pracy.

W 2026 roku kwota wolna wynosi ok. 3 510 zł netto przy pełnym etacie. Ale uwaga — jeśli pracujesz na niepełny etat, kwota wolna jest proporcjonalnie niższa:

  • Pełen etat: kwota wolna = 100% minimalnego wynagrodzenia netto (~3 510 zł).
  • 3/4 etatu: kwota wolna = 75% (~2 633 zł).
  • 1/2 etatu: kwota wolna = 50% (~1 755 zł).
  • 1/4 etatu: kwota wolna = 25% (~878 zł).

To oznacza, że pracownik na pół etatu z pensją 2 500 zł netto może stracić na rzecz komornika ok. 745 zł (różnica między pensją a kwotą wolną). Kwota wolna chroni go przed pozbawieniem wszystkich środków, ale poziom ochrony jest znacznie niższy niż na pełnym etacie.

Kwota wolna dotyczy wyłącznie długów niealimentacyjnych. Przy egzekucji komorniczej za alimenty nie obowiązuje żadna kwota wolna — komornik może zająć do 60% pensji niezależnie od jej wysokości i wymiaru etatu.

Komornik a umowa zlecenie, dzieło i B2B

Pełna ochrona wynagrodzenia (limit 50% + kwota wolna) dotyczy przede wszystkim umowy o pracę. Przy umowach cywilnoprawnych zasady są odmienne — i to właśnie tu wielu dłużników popełnia kosztowne błędy, nie znając swoich praw.

  • Umowa zlecenie (stała, powtarzalna): jeśli jest jedynym i stałym źródłem utrzymania, komornik powinien stosować te same zasady co przy umowie o pracę — max 50% i kwotę wolną. Konieczne jest jednak poinformowanie komornika o tym fakcie na piśmie. Bez tego komornik może potraktować zlecenie jak zwykłą wierzytelność.
  • Umowa zlecenie (jednorazowa): komornik może zająć całe wynagrodzenie bez żadnych ograniczeń. Nie obowiązuje ani limit procentowy, ani kwota wolna.
  • Umowa o dzieło: brak ochrony. Komornik może zająć 100% wynagrodzenia. Dla dłużnika pracującego wyłącznie na umowach o dzieło oznacza to poważne ryzyko utraty wszystkich dochodów.
  • Działalność gospodarcza (B2B): dochód z faktury traktowany jest jak wierzytelność. Na koncie firmowym nie ma kwoty wolnej od zajęcia — komornik może zająć wszystkie środki. Jedyna ochrona to kwota wolna na osobistym koncie bankowym.

Jeśli pracujesz na umowę zlecenie i jest to Twoje jedyne źródło dochodu, koniecznie poinformuj o tym komornika na piśmie. Złóż wniosek o zastosowanie ochrony przewidzianej w art. 833 §2¹ Kodeksu postępowania cywilnego. Więcej o zasadach ochrony majątku znajdziesz w przewodniku po ochronie przed egzekucją.

Jak obliczyć kwotę potrącenia? Schemat krok po kroku

Obliczenie potrącenia komorniczego wymaga znajomości kilku wartości. Oto prosty, czterokrokowy schemat, który pozwoli Ci samodzielnie zweryfikować naliczone przez pracodawcę potrącenie:

  1. Ustal wynagrodzenie netto: od brutto odejmij składki ZUS pracownika (13,71%), składkę zdrowotną (9% od podstawy), zaliczkę na podatek dochodowy (12% lub 32% po odliczeniach). Kwotę netto znajdziesz na pasku wypłaty lub w systemie kadrowym.
  2. Sprawdź kwotę wolną: dla pełnego etatu to minimalne wynagrodzenie netto (~3 510 zł w 2026 roku). Dla niepełnego etatu — proporcjonalnie mniej. Przy alimentach kwota wolna nie obowiązuje.
  3. Oblicz maksymalne potrącenie: 50% wynagrodzenia netto (lub 60% przy alimentach).
  4. Wybierz niższą wartość: potrącenie = mniejsza z dwóch kwot: (netto minus kwota wolna) lub 50% netto. To ta kwota, którą pracodawca powinien przekazać komornikowi.

Przykład 1: zarabiasz 6 000 zł brutto (~4 420 zł netto). Kwota wolna = 3 510 zł. Różnica = 910 zł. Limit 50% = 2 210 zł. Potrącenie wyniesie 910 zł (niższa kwota). Na koncie zostanie Ci 3 510 zł.

Przykład 2: zarabiasz 12 000 zł brutto (~8 600 zł netto). Kwota wolna = 3 510 zł. Różnica = 5 090 zł. Limit 50% = 4 300 zł. Potrącenie wyniesie 4 300 zł (niższa kwota — tu decyduje limit procentowy). Na koncie zostanie Ci 4 300 zł.

Weryfikuj pasek wypłaty

Błędy pracodawcy w naliczaniu potrąceń komorniczych zdarzają się częściej, niż myślisz — szczególnie przy zmianie minimalnego wynagrodzenia na początku roku. Jeśli kwota potrącenia wydaje Ci się zbyt wysoka, porównaj ją z powyższym schematem. Masz prawo złożyć skargę na czynności komornika, jeśli potrącenie przekracza ustawowe limity. Sprawdź też, czy zajęcie konta bankowego nie dubluje się z potrąceniem z wynagrodzenia — podwójna egzekucja z tych samych środków jest niezgodna z prawem.

Dodatkowe składniki wynagrodzenia — co podlega zajęciu?

Nie tylko podstawowa pensja podlega potrąceniom komorniczym. Wielu pracowników nie zdaje sobie sprawy, że komornik może sięgnąć także po premie, nagrody i inne świadczenia od pracodawcy. Oto przegląd:

Podlegają zajęciu (na tych samych zasadach co pensja — limit 50% i kwota wolna):

  • Premia regulaminowa i uznaniowa
  • Nagroda jubileuszowa i dodatkowe wynagrodzenie roczne (trzynastka)
  • Ekwiwalent za niewykorzystany urlop
  • Wynagrodzenie za nadgodziny, dodatki nocne i inne
  • Odprawa emerytalna i rentowa (z odrębną kwotą wolną)
  • Wynagrodzenie chorobowe wypłacane przez pracodawcę

Nie podlegają zajęciu komorniczemu:

  • Świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS)
  • Diety za podróże służbowe
  • Ryczałt za używanie prywatnego samochodu do celów służbowych
  • Dodatek mieszkaniowy i energetyczny
  • Świadczenie wychowawcze 800+ i inne świadczenia rodzinne

Pamiętaj, że każda sytuacja jest indywidualna — skonsultuj szczegóły z ekspertem. Jeśli komornik potrąca Ci zbyt dużo z pensji, rozważ ugodę z wierzycielem. Ugoda pozwala na zastąpienie egzekucji komorniczej niższymi, kontrolowanymi ratami — i często oznacza umorzenie części długu. Warto też sprawdzić, czy inne składniki Twojego majątku nie są zagrożone zajęciem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy komornik może zabrać całą pensję?

Nie. Przy umowie o pracę komornik może zabrać maksymalnie 50% wynagrodzenia netto (60% przy alimentach). Obowiązuje też kwota wolna równa minimalnemu wynagrodzeniu netto — z wyjątkiem egzekucji alimentów, gdzie kwota wolna nie obowiązuje.

Ile komornik zostawia z minimalnej pensji?

Przy długach niealimentacyjnych — całą pensję netto. Kwota wolna od potrąceń w 2026 roku jest równa minimalnemu wynagrodzeniu netto (~3 510 zł), więc komornik nie może zabrać ani złotówki. Przy alimentach komornik może zabrać do 60%, zostawiając ok. 1 404 zł.

Czy komornik może zająć premię lub nagrodę jubileuszową?

Tak. Premia, nagroda jubileuszowa, trzynastka i inne składniki wynagrodzenia podlegają zajęciu na takich samych zasadach co podstawowa pensja — z uwzględnieniem limitu 50% i kwoty wolnej. Wyjątek stanowią świadczenia z ZFŚS i diety służbowe.

Jak obliczyć kwotę potrącenia komorniczego?

Oblicz wynagrodzenie netto. Sprawdź kwotę wolną (minimalne wynagrodzenie netto, proporcjonalnie do etatu). Oblicz 50% netto. Potrącenie to mniejsza z dwóch wartości: (netto minus kwota wolna) lub 50% netto. Przy alimentach: 60% netto bez kwoty wolnej.

Czy komornik może zająć wynagrodzenie z umowy zlecenia?

Zależy od charakteru umowy. Jeśli umowa zlecenie jest stałym i jedynym źródłem dochodu, możesz wnioskować o ochronę jak przy umowie o pracę. Przy jednorazowym zleceniu lub umowie o dzieło komornik może zająć całość wynagrodzenia bez ograniczeń.