Ile komornik może zabrać z emerytury w 2026?

Przy egzekucji zwykłego długu ZUS może potrącić do 25% emerytury brutto, ale musi zachować kwotę wolną. Od 1 marca 2026 r. wynosi ona 1 401,57 zł. Poniżej pokazujemy, jak połączyć oba ograniczenia i odróżnić zwykłą emeryturę od chronionej trzynastki i czternastki.

Aktualizacja merytoryczna: 20 października 2026 r.

Dwa ograniczenia: procent i kwota wolna

Przy zwykłym długu niealimentacyjnym egzekwowanym z emerytury limit wynosi 25% świadczenia brutto. Jednocześnie po odliczeniu składki zdrowotnej i podatku trzeba zachować właściwą kwotę wolną. Od 1 marca 2026 r. jest to 1 401,57 zł. Nie oblicza się jej jako 75% aktualnej emerytury minimalnej.

Przy alimentach obowiązuje limit do 60% brutto i kwota wolna 849,42 zł. Inne rodzaje potrąceń, np. nieopłacone składki lub nienależne świadczenia, mają odrębne zasady. Podane kwoty obowiązują od marcowej waloryzacji — nie należy stosować ich wstecz do stycznia i lutego 2026 r.

Tabela potrąceń — przykład od marca 2026 r.

Poniższe obliczenia dotyczą jednej emerytury, zwykłego długu niealimentacyjnego, bez innych potrąceń. Przyjęto składkę zdrowotną 9%, zwykłe rozliczenie PIT z miesięcznym pomniejszeniem 300 zł i brak innych okoliczności podatkowych. „Netto przed zajęciem” oznacza kwotę po podatku i składce, ale przed potrąceniem długu.

Przy najniższej emeryturze ograniczeniem jest kwota wolna. W drugim przykładzie 25% z 2 350 zł to 587,50 zł; po odjęciu od 2 138,50 zł zostaje 1 551 zł, więc próg ochrony jest zachowany. Nie wolno liczyć 25% od kwoty netto ani odejmować kwoty wolnej od samego limitu procentowego.

Alimenty, zaległe składki i zbieg potrąceń

Kwota 1 401,57 zł nie jest wspólna dla wszystkich długów. Dla alimentów wynosi 849,42 zł. Przy nieopłaconych składkach i określonych nienależnych świadczeniach ZUS wskazuje kwotę wolną 1 121,28 zł oraz limit potrącenia do 50% brutto. W razie kilku należności trzeba uwzględnić ich kolejność i zasady zbiegu; nie sumuje się dowolnie limitów.

Trzynastka i czternastka

Trzynasta i czternasta emerytura są wyłączone z egzekucji i potrąceń. Nie stosuje się do nich limitu zajęcia 25% zwykłej emerytury. Próg dochodowy wpływający na wysokość czternastki nie jest progiem jej ochrony przed komornikiem. Jeśli na rachunku zablokowano taką wypłatę, przedstaw bankowi i organowi egzekucyjnemu decyzję lub informację o wypłacie oraz historię przelewu.

ZUS i bank to dwa odrębne etapy

Na rachunkach oszczędnościowych, oszczędnościowo-rozliczeniowych i terminowych lokatach oszczędnościowych art. 54 Prawa bankowego przewiduje osobny limit: 75% płacy minimalnej brutto, czyli 3 604,50 zł w każdym miesiącu kalendarzowym 2026 r. Limit odnawia się co miesiąc; niewykorzystana część nie powiększa limitu następnego miesiąca.

Bank stosuje jedną kwotę wolną łącznie do objętych nią rachunków tej samej osoby w tym banku. Otwarcie kolejnego rachunku w tym samym banku nie mnoży ochrony. Zwykły rachunek firmowy nie korzysta z tego zwolnienia. Przy egzekucji alimentów art. 1083 § 2 KPC wyłącza ograniczenie z art. 54. Odrębnie chronione są wpływy ze świadczeń wymienionych w art. 54a Prawa bankowego, np. 800+.

Jak sprawdzić rozliczenie ZUS

1. Ustal, kto i na jakiej podstawie dokonał potrącenia: pracodawca, ZUS, bank czy inny płatnik.
2. Zbierz zawiadomienie o zajęciu, rozliczenie wypłaty i historię rachunku. Oddziel kwotę brutto, podatki, składki, potrącenie egzekucyjne i pozostałą wypłatę.
3. Wskaż płatnikowi i organowi egzekucyjnemu konkretną rozbieżność oraz żądanie korekty. Zachowaj dowód zgłoszenia.
4. Jeżeli potrzebne jest zaskarżenie, sprawdź pouczenie i termin właściwy dla danej czynności. Reklamacja w banku ani rozmowa telefoniczna nie zastępują środka zaskarżenia i nie zatrzymują automatycznie biegu terminu.

Najczęściej zadawane pytania

Ile wynosi kwota wolna od zajęcia emerytury w 2026 roku?

Przy zwykłych należnościach niealimentacyjnych od 1 marca 2026 r. wynosi 1 401,57 zł. Dla alimentów jest to 849,42 zł. Rodzaj potrącenia i data wypłaty mają znaczenie.

Czy 25% potrącenia liczy się od emerytury netto?

Nie. Limit procentowy liczy się od brutto. Potrącenie wykonuje się po odliczeniu podatku i składki zdrowotnej, z zachowaniem właściwej kwoty wolnej.

Czy komornik może zająć trzynastą lub czternastą emeryturę?

Nie. Oba dodatkowe roczne świadczenia są wyłączone z egzekucji i potrąceń. Nie stosuje się do nich limitu 25% zwykłej emerytury.

Czy przy niskiej emeryturze ZUS dopłaci do kwoty wolnej?

Kwota wolna ogranicza potrącenie, ale sama nie tworzy prawa do dopłaty. Jeśli świadczenie po ustawowych odliczeniach nie przekracza właściwej kwoty wolnej, z tytułu tej egzekucji nie ma czego potrącić.

Podstawy prawne i źródła

• ZUS — potrącenia i egzekucje z emerytur i rent
• Prawo bankowe — art. 54 i 54a
• Kodeks postępowania cywilnego — ograniczenia egzekucji

Czytaj również

• Komornik — kompletny przewodnik
• Ugoda konsumencka — kompletny przewodnik
• Komornik a konto oszczędnościowe
• Ile trwa upadłość konsumencka
• Dlaczego bank woli ugodę od komornika