Zajęcie komornicze nie oznacza, że tracisz wszystko. Prawo chroni Cię przed całkowitą utratą środków do życia — ale musisz wiedzieć, ile dokładnie komornik musi Ci zostawić. W tym artykule znajdziesz kompletne zestawienie kwot wolnych od zajęcia w 2026 roku: z pensji, konta bankowego, emerytury i świadczeń.
Czym jest kwota wolna od zajęcia komorniczego?
Kwota wolna od zajęcia to minimalna suma pieniędzy, której komornik nie może Ci zabrać. Jest to ustawowa ochrona dłużnika, gwarantująca środki niezbędne do przeżycia. Reguluje ją przede wszystkim art. 87 i 87¹ Kodeksu pracy (dla wynagrodzeń) oraz art. 54 Prawa bankowego (dla rachunków bankowych).
Kwoty wolne zmieniają się co roku, ponieważ są powiązane z minimalnym wynagrodzeniem za pracę. W 2026 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4 666 zł brutto (około 3 510 zł netto). To kluczowa wartość, od której liczone są wszystkie limity egzekucyjne.
Zasada ogólna
Komornik może potrącić maksymalnie 50% wynagrodzenia netto przy długach niealimentacyjnych lub 60% przy alimentach. Ale nigdy nie może zejść poniżej kwoty minimalnego wynagrodzenia netto (przy długach niealimentacyjnych). Więcej o zasadach potrąceń przeczytasz w artykule ile komornik może zabrać z pensji.
Kwota wolna z wynagrodzenia za pracę w 2026
Zasady zajęcia wynagrodzenia za pracę są najbardziej precyzyjne i chronią pracowników najskuteczniej. Kwota wolna zależy od typu długu i wymiaru etatu.
Długi niealimentacyjne (kredyty, pożyczki, karty kredytowe, mandaty):
- Komornik może potrącić maksymalnie 50% wynagrodzenia netto
- Ale NIGDY nie może zejść poniżej minimalnego wynagrodzenia netto (ok. 3 510 zł w 2026)
- Przy pensji minimalnej — komornik nie potrąci niczego
- Przy pensji 5 000 zł netto — komornik potrąci ok. 1 490 zł (5 000 − 3 510)
- Przy pensji 7 000 zł netto — komornik potrąci 3 490 zł (nie więcej niż 50%)
Długi alimentacyjne:
- Komornik może potrącić do 60% wynagrodzenia netto
- Brak kwoty wolnej — nawet przy minimalnej pensji komornik zabiera 60%
- Alimenty mają absolutny priorytet egzekucyjny
Uwaga — wymiar etatu
Kwota wolna od zajęcia jest proporcjonalna do wymiaru etatu. Jeśli pracujesz na pół etatu, Twoja kwota wolna wynosi 50% minimalnego wynagrodzenia netto, czyli około 1 755 zł. Oznacza to, że osoby pracujące w niepełnym wymiarze czasu pracy są znacznie słabiej chronione przed egzekucją.
Przy umowie zlecenia i umowie o dzieło sytuacja wygląda inaczej. Co do zasady, te dochody traktowane są jak wierzytelności — komornik może zająć je w całości. Ochrona zbliżona do umowy o pracę przysługuje tylko wtedy, gdy zlecenie jest jedynym źródłem utrzymania dłużnika i ma charakter powtarzalny. O szczegółach przeczytasz w kompletnym przewodniku o komorniku.
Kwota wolna na koncie bankowym w 2026
Ochrona pieniędzy na koncie bankowym działa na innych zasadach niż ochrona wynagrodzenia. Kwota wolna na rachunku bankowym wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę — w 2026 roku to około 3 499,50 zł.
Kluczowe zasady dotyczące kwoty wolnej na koncie:
- Kwota wolna przysługuje jednorazowo, niezależnie od liczby kont
- Dotyczy wszystkich rachunków łącznie — oszczędnościowych, bieżących, walutowych
- Odnawia się co miesiąc (wraz z nowym wpływem wynagrodzenia)
- NIE dotyczy kont firmowych jednoosobowej działalności gospodarczej
W praktyce oznacza to, że jeśli na koncie masz 5 000 zł i komornik zajmie rachunek, to bank zablokuje 1 500,50 zł (5 000 − 3 499,50), a pozostałe środki zostają do Twojej dyspozycji. Szczegóły zajęcia konta opisujemy w artykule komornik zajął konto — ile musi zostawić.
Ważne — wpływy świadczeń na konto
Jeśli na konto wpływają świadczenia chronione (np. 800+, alimenty na dziecko), musisz poinformować o tym komornika. Środki ze świadczeń chronionych nie podlegają zajęciu, ale bank nie rozróżnia automatycznie źródła wpływów. Złóż u komornika wniosek o wyłączenie tych środków spod egzekucji, załączając potwierdzenia wpływów.
Kwota wolna z emerytury i renty w 2026
Emeryci i renciści są chronieni odrębnymi przepisami. Zajęcie emerytury lub renty reguluje ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zasady potrąceń są korzystniejsze niż w przypadku wynagrodzenia za pracę.
Maksymalne potrącenia z emerytury i renty:
- Długi niealimentacyjne: do 25% świadczenia netto
- Alimenty: do 60% świadczenia netto
- Należności z tytułu pobytu w domach pomocy społecznej: do 50%
Kwoty wolne z emerytury (aktualne od marca 2026):
- Emerytura minimalna: 1 878,91 zł brutto (kwota wolna = 75% tej wartości netto)
- Renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy: kwota wolna = 75% minimalnej renty
- Renta socjalna: kwota wolna = 75% renty socjalnej
W praktyce emeryt z minimalną emeryturą jest chroniony prawie całkowicie — po odliczeniu podatku i składki zdrowotnej kwota do potrącenia jest znikoma. Wyższe emerytury podlegają standardowym zasadom procentowym, ale limit 25% jest znacznie niższy niż 50% przy wynagrodzeniu za pracę.
Warto wiedzieć, że 13. i 14. emerytura podlegają potrąceniom na tych samych zasadach co regularna emerytura. Nie są świadczeniami chronionymi w 100%.
Świadczenia całkowicie chronione przed komornikiem
Pewne świadczenia są w 100% wolne od egzekucji komorniczej. Komornik nie może ich zająć niezależnie od wysokości długu ani rodzaju zobowiązania. Oto kompletna lista świadczeń chronionych:
- Świadczenie wychowawcze 800+ — chronione ustawowo, dotyczy każdego dziecka
- Zasiłek rodzinny i wszystkie dodatki do zasiłku rodzinnego
- Świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy
- Zasiłek pogrzebowy — jednorazowe świadczenie z ZUS
- Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka (becikowe)
- Dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny
- Alimenty otrzymywane na dziecko — pieniądze należą do dziecka, nie do dłużnika
- Stypendium socjalne i naukowe — środki na edukację chronione
- Świadczenia z pomocy społecznej (zasiłek stały, okresowy, celowy)
- Świadczenie uzupełniające 500+ dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
Uwaga — świadczenia na koncie bankowym
Choć świadczenia są chronione prawnie, problem pojawia się, gdy wpływają na zajęte konto bankowe. Bank widzi tylko saldo — nie rozróżnia automatycznie źródeł wpływów. Musisz samodzielnie złożyć u komornika wniosek o zwolnienie środków ze świadczeń spod egzekucji. Dołącz wyciąg z konta pokazujący tytuły przelewów. Komornik ma obowiązek uwzględnić taki wniosek w terminie 7 dni.
Jak obliczyć ile komornik może zabrać — praktyczne przykłady
Teoria to jedno, ale zobaczmy ile zostaje w realnych sytuacjach życiowych. Poniższe przykłady pomogą Ci oszacować Twoją sytuację.
Przykład 1: Pensja 5 500 zł netto, dług z kredytu konsumenckiego
- Maksymalne potrącenie: 50% = 2 750 zł
- Ale kwota wolna: 3 510 zł (minimalne wynagrodzenie netto)
- Faktyczne potrącenie: 5 500 − 3 510 = 1 990 zł
- Zostaje Ci: 3 510 zł
Przykład 2: Pensja 8 000 zł netto, dług z pożyczki
- Maksymalne potrącenie: 50% = 4 000 zł
- Kwota wolna: 3 510 zł
- 8 000 − 3 510 = 4 490 zł, ale limit 50% to 4 000 zł
- Faktyczne potrącenie: 4 000 zł (obowiązuje niższy limit)
- Zostaje Ci: 4 000 zł
Przykład 3: Emerytura 2 800 zł netto, dług za media i czynsz
- Maksymalne potrącenie: 25% = 700 zł
- Kwota wolna: 75% minimalnej emerytury netto ≈ 1 280 zł
- 2 800 − 1 280 = 1 520 zł do potrącenia, ale limit 25% = 700 zł
- Faktyczne potrącenie: 700 zł
- Zostaje Ci: 2 100 zł
Przykład 4: Pół etatu, pensja 2 400 zł netto, dług z karty kredytowej
- Kwota wolna: 50% minimalnego wynagrodzenia netto ≈ 1 755 zł
- 2 400 − 1 755 = 645 zł, ale 50% = 1 200 zł
- Faktyczne potrącenie: 645 zł (obowiązuje niższy limit)
- Zostaje Ci: 1 755 zł
Zapamiętaj prostą zasadę: komornik stosuje ten limit, który jest korzystniejszy dla dłużnika — procentowy lub kwotowy. Zawsze obowiązuje niższe potrącenie. Kompleksowe omówienie ochrony majątku znajdziesz w artykule ochrona majątku przed egzekucją.
Najczęstsze błędy i jak się bronić
W praktyce zdarzają się sytuacje, gdy komornik lub pracodawca potrąca więcej niż powinien. Oto najczęstsze problemy i skuteczne sposoby obrony przed nadmiernymi potrąceniami.
1. Pracodawca potrąca za dużo
Niektórzy pracodawcy nie znają dokładnych zasad i potrącają 50% od brutto zamiast od netto. Sprawdź swój pasek wypłaty — potrącenie zawsze liczy się od kwoty netto, po odliczeniu podatku i składek ZUS. Jeśli pracodawca się myli, zwróć mu uwagę pisemnie, powołując się na art. 87¹ Kodeksu pracy.
2. Bank blokuje całe konto
Bank ma obowiązek pozostawić kwotę wolną, ale czasem blokuje wszystkie środki. Skontaktuj się z bankiem i powołaj się na art. 54 Prawa bankowego. Jeśli bank odmawia zwolnienia kwoty wolnej, złóż skargę na czynności komornika do sądu rejonowego.
3. Komornik zajmuje świadczenia chronione
Komornik nie zawsze wie, jakie świadczenia wpływają na Twoje konto. To Twój obowiązek go poinformować. Złóż wniosek o wyłączenie spod egzekucji z dokumentacją źródeł wpływów — wyciąg bankowy z widocznymi tytułami przelewów wystarczy.
4. Zajęcie z kilku źródeł jednocześnie
Gdy komornik zajmuje jednocześnie pensję i konto bankowe, te same pieniądze mogą być potrącone podwójnie. Wpłata pomniejszonej pensji na zajęte konto podlega kolejnemu potrąceniu. Rozwiązanie: złóż u komornika wniosek o ograniczenie egzekucji tylko do jednego źródła.
Pamiętaj — rozwiązaniem długoterminowym nie jest walka z każdym zajęciem, lecz rozwiązanie problemu u źródła. Ugoda konsumencka pozwala wynegocjować obniżenie zadłużenia i całkowite zakończenie egzekucji komorniczej.
Najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi kwota wolna od zajęcia na koncie bankowym w 2026 roku?
Kwota wolna od zajęcia na koncie bankowym wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 roku, przy minimalnym wynagrodzeniu 4 666 zł brutto, kwota wolna na koncie to około 3 499,50 zł. Dotyczy to wszystkich rachunków bankowych dłużnika łącznie — nie każdego konta osobno.
Czy komornik może zabrać całą pensję minimalną?
Nie. Przy egzekucji niealimentacyjnej komornik nie może zabrać kwoty odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu netto — w 2026 roku to około 3 510 zł. Jeśli zarabiasz minimalną pensję, komornik nie potrąci z niej niczego. Wyjątek stanowią alimenty — wtedy potrąceniu podlega do 60% wynagrodzenia netto, nawet z pensji minimalnej.
Jakie świadczenia są całkowicie chronione przed komornikiem?
Całkowicie chronione są: świadczenie 800+, zasiłek rodzinny, dodatek pielęgnacyjny, świadczenie pielęgnacyjne, zasiłek pogrzebowy, becikowe, dodatek mieszkaniowy i energetyczny, alimenty otrzymywane na dziecko oraz stypendia socjalne. Komornik nie może zająć żadnej części tych świadczeń.
Czy kwota wolna obowiązuje na każdym koncie bankowym osobno?
Nie. Kwota wolna od zajęcia na koncie bankowym (75% minimalnego wynagrodzenia) dotyczy wszystkich rachunków dłużnika łącznie. Jeśli masz trzy konta, to kwota wolna nie przysługuje na każdym z nich osobno — jest jednorazowa, niezależnie od liczby posiadanych rachunków bankowych.
Co zrobić, gdy komornik zabrał więcej niż powinien?
Złóż skargę na czynności komornika do sądu rejonowego w terminie 7 dni od momentu, gdy dowiedziałeś się o naruszeniu. Skargę składasz bezpłatnie. Możesz też zwrócić się bezpośrednio do komornika z wnioskiem o zwrot nadmiernie pobranych środków, powołując się na art. 829 KPC. Każda sytuacja jest indywidualna — skonsultuj z ekspertem.