Gdy komornik zajmuje konto albo pensję, pierwsza myśl brzmi: „napiszę do komornika wniosek o ugodę, poproszę o raty". To najczęstszy błąd na tym etapie — i strata cennych tygodni. Komornik nie może zawrzeć z Tobą ugody, bo nie jest właścicielem długu. Decyzję o ratach, umorzeniu części należności czy wstrzymaniu egzekucji podejmuje wyłącznie wierzyciel. Poniżej wyjaśniamy, jak to działa, i dajemy gotowy wzór pisma, które kierujesz we właściwe miejsce.
Dlaczego komornik nie zawrze z Tobą ugody
Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym. Działa na podstawie tytułu wykonawczego (np. wyroku lub nakazu zapłaty z klauzulą wykonalności) i na wniosek wierzyciela. Co więcej, zgodnie z art. 804 k.p.c. komornik nie bada zasadności ani wymagalności obowiązku objętego tytułem — jego rola to wykonanie orzeczenia, nie ocena długu. W praktyce oznacza to, że komornik:
- nie może umorzyć ani zmniejszyć Twojego długu,
- nie może samodzielnie rozłożyć go na raty,
- nie może z własnej inicjatywy zawiesić egzekucji, bo „dłużnik obiecał płacić".
Twoje pismo, potocznie nazywane „wnioskiem o ugodę z komornikiem", jest więc w rzeczywistości propozycją ugody skierowaną do wierzyciela — banku, firmy pożyczkowej, funduszu, który kupił Twój dług, albo osoby prywatnej. Komornika jedynie informujesz o prowadzonych rozmowach, wysyłając mu kopię pisma do wiadomości. To porządkuje akta sprawy i bywa argumentem przy wniosku wierzyciela o zawieszenie.
Co może zrobić wierzyciel, gdy przyjmie Twoją propozycję
Wierzyciel jest dysponentem postępowania egzekucyjnego i po zawarciu ugody ma trzy narzędzia:
- Zawieszenie egzekucji (art. 820 k.p.c.) — komornik wstrzymuje czynności na czas spłacania rat; zajęcia formalnie pozostają, ale pieniądze nie są przekazywane dalej ani nie dochodzi do licytacji.
- Ograniczenie egzekucji — np. zwolnienie rachunku bankowego albo wynagrodzenia, przy utrzymaniu zajęcia innego składnika. Dobre rozwiązanie przejściowe, gdy z zajętego konta nie masz z czego płacić rat.
- Umorzenie egzekucji (art. 825 pkt 1 k.p.c.) — na wniosek wierzyciela komornik umarza postępowanie; zajęcia upadają. Zwykle następuje po spłacie całości kwoty z ugody, rzadziej od razu po jej podpisaniu.
Wniosek praktyczny: w ugodzie musi być czarno na białym zapisane, co i w jakim terminie wierzyciel składa u komornika. Sama ustna obietnica „wstrzymamy egzekucję" nie chroni Cię w żaden sposób.
Jak przygotować wiarygodną propozycję
Wierzyciel dostaje dziesiątki pism od dłużników. Odróżnisz się jednym: wiarygodnością liczb. Zanim napiszesz wniosek:
- Policz budżet — wszystkie dochody minus niezbędne wydatki. Kwota, która zostaje, to Twój maksymalny pułap raty. Zaproponuj mniej, np. 80% tej kwoty — rata musi być do udźwignięcia także w gorszym miesiącu.
- Ustal aktualny stan zadłużenia — zażądaj od komornika zaświadczenia o stanie egzekucji (kapitał, odsetki, koszty). Negocjujesz konkretne liczby, nie wyobrażenia.
- Przygotuj krótkie uzasadnienie — utrata pracy, choroba, rozwód: dwa–trzy zdania, rzeczowo, bez dramatyzowania. Do pisma możesz dołączyć dokumenty (wypowiedzenie umowy, zaświadczenie lekarskie).
- Zaproponuj coś ekstra, jeśli możesz — jednorazowa wpłata na start (nawet 5–10% długu) wielokrotnie zwiększa szanse na zgodę i na umorzenie części odsetek.
Lepsza jest niska rata płacona co miesiąc bez wyjątku niż wysoka, którą przestaniesz płacić po kwartale — zerwana ugoda zamyka drogę do kolejnej.
Wzór wniosku o zawarcie ugody (adresat: wierzyciel, do wiadomości: komornik)
Pismo wyślij listem poleconym za potwierdzeniem odbioru do wierzyciela, a kopię — również poleconym — do komornika prowadzącego sprawę.
[Miejscowość], dnia [data]
Dłużnik: [imię i nazwisko, adres, PESEL]
Wierzyciel: [pełna nazwa, adres]
Do wiadomości: Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [miasto] [imię i nazwisko], sygn. akt Km [numer]
WNIOSEK O ZAWARCIE UGODY
W związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym pod sygn. akt Km [numer] na Państwa wniosek, zwracam się z propozycją zawarcia ugody dotyczącej spłaty mojego zadłużenia.
Uznaję swoje zobowiązanie i moim celem jest jego pełna spłata. Obecna sytuacja finansowa, wynikająca z [np. utraty pracy w … / choroby / …], uniemożliwia mi jednak jednorazowe uregulowanie należności, a prowadzona egzekucja dodatkowo ogranicza moje możliwości zarobkowe i realną kwotę, jaką mogę przeznaczać na spłatę.
Po analizie budżetu domowego jestem w stanie regularnie przeznaczać na spłatę zadłużenia [kwota] zł miesięcznie. Proponuję zawarcie ugody, na mocy której zobowiążę się do:
- miesięcznych wpłat po [kwota] zł, płatnych do [np. 10.] dnia każdego miesiąca na wskazany przez Państwa rachunek, począwszy od [miesiąc/rok];
- [opcjonalnie] jednorazowej wpłaty [kwota] zł w terminie [data] tytułem częściowej spłaty.
W zamian za zawarcie ugody i terminowe wpłaty wnoszę o:
- złożenie do komornika wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego (art. 820 k.p.c.) w terminie 7 dni od zawarcia ugody, a po spłacie całości ustalonej kwoty — wniosku o umorzenie postępowania (art. 825 pkt 1 k.p.c.);
- [opcjonalnie] umorzenie odsetek naliczonych do dnia zawarcia ugody;
- potwierdzenie warunków ugody w formie pisemnej.
Zawarcie ugody leży w interesie obu stron: Państwu zapewni systematyczny i pewny spływ należności bez dalszych kosztów egzekucyjnych, mnie — realną możliwość spłaty zadłużenia. Proszę o odpowiedź pisemną lub kontakt w celu uzgodnienia szczegółów.
Z poważaniem,
[własnoręczny podpis]
Załączniki: [np. zaświadczenie o dochodach, dokumenty potwierdzające sytuację]
Koszty komornicze przy ugodzie — kto płaci i ile
Ugoda w trakcie egzekucji ma swój koszt końcowy, o którym mało kto mówi. Gdy wierzyciel składa wniosek o umorzenie postępowania, komornik pobiera opłatę na podstawie art. 29 ustawy o kosztach komorniczych — co do zasady 5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Jest jeden ważny wyjątek: jeśli porozumienie z wierzycielem zawrzesz w ciągu miesiąca od doręczenia Ci zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, opłata wynosi tylko 100 zł. Dlatego z propozycją ugody nie warto zwlekać — pierwszy miesiąc po wszczęciu egzekucji to finansowo najlepszy moment. Niezależnie od tego, w samej ugodzie ustalcie wprost, kto ponosi opłatę za umorzenie, żeby po spłacie długu nie czekała Cię niespodzianka.
Co robić po wysłaniu wniosku
- Po ok. 2 tygodniach zadzwoń do wierzyciela: czy pismo dotarło, kto prowadzi sprawę, kiedy będzie decyzja. Zanotuj datę rozmowy i nazwisko rozmówcy.
- Negocjuj na piśmie. Kontrpropozycję wierzyciela („damy raty, ale bez umorzenia odsetek") traktuj jako punkt wyjścia, nie ultimatum. Każde ustalenie potwierdzaj mailem.
- Nie wpłacaj „na dobrą wolę" przed podpisaniem ugody — wpłata bez porozumienia trafi na poczet długu według reguł wierzyciela (najpierw koszty i odsetki) i nie daje Ci nic w zamian.
- Po podpisaniu pilnuj terminów — i sprawdź w kancelarii komorniczej, czy wierzyciel faktycznie złożył wniosek o zawieszenie. Zajęcia nie znikają same.
Gdy wierzyciel odmawia — układ konsumencki i upadłość
Wierzyciel nie ma obowiązku przyjęcia Twojej propozycji. Jeśli odmawia albo masz kilku wierzycieli i część nie chce rozmawiać, są dwie drogi formalne:
- Układ konsumencki (art. 49125–49138 Prawa upadłościowego) — postępowanie przed sądem upadłościowym, w którym Twoje propozycje spłaty (np. raty do 5 lat plus umorzenie reszty) głosują wszyscy wierzyciele, a układ przyjęty większością i zatwierdzony przez sąd wiąże także sprzeciwiających się. Nad wykonaniem czuwa nadzorca — licencjonowany doradca restrukturyzacyjny wyznaczony przez sąd. Do postępowania stosuje się odpowiednio przepisy Prawa restrukturyzacyjnego, dzięki czemu egzekucje dotyczące wierzytelności objętych układem są na czas postępowania co do zasady wstrzymane.
- Upadłość konsumencka — z dniem ogłoszenia upadłości postępowania egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy ulegają zawieszeniu z mocy prawa, a po uprawomocnieniu postanowienia — umorzeniu. To opcja, gdy dług przerasta jakiekolwiek realne możliwości spłaty.
Jak pomagamy: zanim wyślesz cokolwiek do wierzyciela, sprawdzimy stan Twojej sprawy — wysokość i legalność naliczonych kosztów, przedawnienie, sensowną wysokość raty — i poprowadzimy negocjacje w Twoim imieniu. Jeśli ugoda nie wypali, przygotujemy wniosek o układ konsumencki albo upadłość. Pierwszą analizę robimy bezpłatnie.
FAQ — najczęstsze pytania o ugodę przy egzekucji
Czy komornik może rozłożyć dług na raty?
Nie. Komornik wykonuje tytuł wykonawczy i nie decyduje o warunkach spłaty (art. 804 k.p.c.). Raty może zaakceptować wyłącznie wierzyciel — i tylko on może złożyć wniosek o zawieszenie lub umorzenie egzekucji. Nieformalne „dogadanie się" z komornikiem na wpłaty nie zatrzymuje zajęć.
Czy po zawarciu ugody komornik odblokuje konto i pensję?
Nie automatycznie. Przy zawieszeniu egzekucji zajęcia formalnie trwają, ale środki nie są przekazywane wierzycielowi; wierzyciel może też wnioskować o ograniczenie egzekucji, np. zwolnienie rachunku. Zajęcia upadają dopiero po umorzeniu postępowania. Zapisz w ugodzie, o co konkretnie i kiedy wierzyciel wystąpi.
Ile kosztuje umorzenie egzekucji po ugodzie?
Co do zasady 5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania (art. 29 ustawy o kosztach komorniczych). Jeśli porozumienie zawrzesz w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji — tylko 100 zł. Kto ponosi tę opłatę, warto uregulować w treści ugody.
Czy propozycja ugody wstrzyma licytację mieszkania?
Samo wysłanie pisma — nie. Licytację wstrzymuje dopiero wniosek wierzyciela o zawieszenie egzekucji z nieruchomości. Przy wyznaczonym terminie licytacji liczą się dni, dlatego negocjacje trzeba prowadzić równolegle telefonicznie i pisemnie, a w razie potrzeby rozważyć układ konsumencki, który wstrzymuje egzekucje na czas postępowania. W takiej sytuacji odezwij się do nas od razu.
